దార్ల కవితలు darlakavitalu

ఇప్పుడు కావాల్సింది!

2010-03-27T02:32:00.000-07:00

ఇప్పుడు కావాల్సింది
ధారాపాతమై కురవడం కాదు
అగ్ని నేత్రమై మండాలి!

ఇప్పుడు కావాల్సింది
గుండె ద్రవించడం కాదు
వజ్ర సంకల్పం అందించాలి!

ఇప్పుడు కావాల్సింది
జాలితో ఊడ్చేయడం కాదు
నెత్తుటి పువ్వుల్ని ధరించడం!

నిన్నటి వరకున్న "పునాది" వేరు
నేటి ఉపరితల రెపరెపలు వేరు
నిస్సారమవుతున్న వేం?
"పెంట"లో పరిమళం చేరింది
కులం వాసన గుర్తించాలి!

ఇప్పుడు కావాల్సింది
ఒంటి చేతి తప్పట్లు కాదు
కరచాలన చేసీ
విరిచే నొసటి విరులు కాదు
మేధో కార్ఖానాలు మార్మోగాలి!
( ఈ కవిత ప్రజాసాహితి మాసపత్రిక ఏప్రియల్, 2006,pg: 58 లో ప్రచురితం)
( వేంపెంట లో మాదిగల పై భూస్వాములు సాగించిన మారణ కాండకు ప్రతీకారం తీర్చుకున్న మావోయిష్టుల స్పందన అనంతరం...)

ఒక మధురానుభూతి

2009-08-08T20:07:00.000-07:00

( వీచిక పుస్తకాన్ని ఆచార్య పరిమి రామనరసింహం గారికి అంకితమిస్తూ...రాసిన కవిత.)
కలలా ఉంది
కళగా ఉంది
కల నిజమయినట్లుంది
రాయలసీమ కరువు తీరినట్లుంది
తెలంగాణా వీణ మోగినట్లుంది
కోనసీమ మీగడ బొండం నీళ్ళలా ఉంది
పండిన గుంటూరు మిరపతోటలా ఉంది
డిసెంబరు నెల్లో కప్పేసిన మంచుని
జయించిన కొత్త సంవత్సరం కొత్త పొద్దులా ఉంది
ఎంత మారిపోయిందిప్పుడు
నాడు మూలకి విసిరేసినట్లుండే తెలుగుశాఖ!

పాఠాలు విన్న విద్యార్థి స్థానం మారినా
"ఆ' స్థానం మారని నిత్య విద్యార్థినవుతూనే
మాష్టారు ముందు నిలబడేదెప్పుడూ...
చదువుకున్న చోటే
చదువు చెప్పే చోటయ్యింది
చెప్పలేనా మధురానుభూతి
చదువు చెపిన గురువులే
సహాధ్యాపకుడిగా ఒడి చేర్చుకున్నప్పుడు
ఎలా వర్ణించగలనా దివ్యానుభూతి!

కలలా ఉంది
తళతళ మెరిసిపోతోంది
తెలుగు కన్న కంప్యూటర్‌ కల
తెర మీదే చూస్తున్నట్లుంది
పై కొచ్చే కొద్దీ పొద్దుని చుట్టేస్తూ
ముంచుకొస్తున్న మబ్బులు
మేథోతీరంలో వాలి
మింగేయాలని చూసే కర్ణ గ్రహణాలు
ఆపగలవా నిజకిరణాల్ని!

పాస్‌ వర్డ్సే కాదు
అవకాశాల్తో చొచ్చుకొచ్చే వైరస్‌నీ
కనిపెట్టగలడా అవధానకవి రవి
కడిగిన ముత్యమై
పైపైకొచ్చే అమృతంగమయి భానూదయుడే!

అనుభవమిదిగో నా స్మృతి పథంలో
అరవైలో చూశాను
ఆరేళ్ళ బాల్యం నడిచిన ముద్రల్నీ
ఒక్కొక్క అడుగు పడినప్పుడల్లా
అమరావతి గుడి గం టలు ఆ గుండెల్లో
పవిత్రంగా ప్రతిధ్వనించిన పులకాంకురాల్నీ
గుడిలో కనిపించిన
బడిలో మాష్టారింకా
పేరుపెట్టే పిలుస్తుంటే
చూశాను
ఆనందాశ్రువుల్లో మెరిసిపోతున్న కళ్ళనీ
ఒదిగి ఒదిగి ప్రవహిస్తున్న
ఆచార్యత్వంలోనూ వినియాన్ని!

అరవైలో చూశాను
పదహారేళ్ళ నవయవ్వన ప్రాయాన్నీ
అమరం వరమైన పద్యాలహారంతో
ఒళ్ళు పులకరించిన కృష్ణానదిని
అదిగో ఆ మురళీ మాధుర్య గానంలో
సరస రుచులూరిస్తున్న
బాల్య సఖుడ్ని చూసినప్పుడల్లా
కృష్ణవేణి మళ్ళీ మళ్ళీ పొంగుతోంది

అరవైలో చూశాను
పుట్టిన ఊరూ
కన్న తల్లీ స్పర్శించి రూపుకట్టిన పసిమొగ్గనీ
శిథిల శకలాల్లోనే
సౌందర్య భరిత జన్మస్థలాన్ని దర్శించిన ఉద్వేగాన్నీ!

పురావస్తు శాఖకు చెప్పాలి
అమ్మలా ఆహ్వానించే సల్లని వేపచెట్లనీ
మళ్ళీ మళ్ళీ మనోహరంగా కనిపించే
మనిషి పుట్టిన ప్రతిచోటునీ
బ్రహ్మ రాతల్లో రాసుకున్న
వారాలబ్బాయి మట్టి పలకల్నీ
జ్ఞాపకాలై పుష్పించే
వీథి వీథుల్నీ
ప్రొటెక్టెడ్‌ ఏరియాలుగా ప్రకటించాలని
పురావస్తు శాఖకు చెప్పాలి!

కలలా ఉంది
కలలోని కళ ఫలించినట్లుంది
కళ తళుక్కుమన్నట్లుంది
పలికే ప్రతి చిలుక పలుకూ సావధానం
మేథో గీత గీసే సంతకమో చమత్కారం
శ్రమించే అహర్నిశలకీ ఓ పురష్కారం
భాషా సాహిత్య సంస్కృతులూ
ప్రాచీనాధునిక సాంకేతికాలూ
ప్రాజెక్టుల్లో చేరి
నల్ల బల్లపై వాలే తెల్ల పావురాలు
ఎంత మారిపోయిందిప్పుడు
పునాదుల్లోని పూరి గుడిసె
నవజీవన కాంతుల్లో కొత్త జన్మ ఎత్తినట్లే ఉంది!
-- దార్ల వెంకటేశ్వరరావు
23-01-2006

నవరత్నాల నానీలు

2009-02-24T22:19:00.000-08:00

- దార్ల వెంకటేశ్వరరావు

యూనివర్శిటీ కాంపస్‌కి
రాత్రీ పగలూ లేదు
నిన్నినే అడ్మిషన్లు పూర్తయ్యాయి !

ఇంటర్నెట్‌లో కులుకుతున్న
నిద్రను లాక్కొని రావడానికే
ఇంత అర్ధరాత్రైనా ప్రయాణమైంది !

ఇంకా తెలవారడం లేదు
బిగికౌగిట సూర్యుణ్ణి
కమలిని విడిచిపెట్టలేదేమో !

గుండెపగులుతూనే ఉంది
బద్దకం పిల్ల మాత్రం
కవిత్వాన్ని వండనివ్వడం లేదు !

ఇస్త్రీమడత
ఆఫీసుకొచ్చేసరికే చెమటకంపు
సిటీ బస్సు ప్రేమతో ఆలింగనం !

కపటప్రేమ ఎరకి
ఇంకో చేప పిల్ల
గేలానికి తగిలాకే మూలుగు !

శీతాకాలంలో దుప్పటి
అమ్మ ఒడిలో వెచ్చదనం
మళ్ళీ బాల్యం గుర్తొచ్చింది !

నాకీ భాష చాలదంటూ
మౌనవీణ మీటిన మనసు
మూగ భావాల లోగిళ్ళలో కళ్ళు !

పండుకొబ్బరాకు చూసి
పైనున్న పచ్చి కొబ్బరాకుకి నవ్వు
జీవితాన్నిప్పుడే ప్రారంభిస్తున్నట్లుంది !
( ఇవి 2002 కంటే ముందు యూనివ్ర్సిటీలో చదివేటప్పుడు రాసిన మినీకవితలు. వీటిని వెబ్ ప్రపంచం వాళ్ళు అప్పుడే ప్రచురించారు. వారీ సౌజన్యంతో మళ్ళీ ఇక్కడ పున:ప్రచురిస్తున్నాను. )

ఇప్పుడు కావాల్సింది!

2009-02-20T09:33:00.001-08:00

ఇప్పుడు కావాల్సింది
ధారాపాతమై కురవడం కాదు
అగ్ని నేత్రమై మండాలి!

ఇప్పుడు కావాల్సింది
గుండె ద్రవించడం కాదు
వజ్ర సంకల్పం అందించాలి!

ఇప్పుడు కావాల్సింది
జాలితో ఊడ్చేయడం కాదు
నెత్తుటి పువ్వుల్ని ధరించడం!

నిన్నటి వరకున్న "పునాది" వేరు
నేటి ఉపరితల రెపరెపలు వేరు
నిస్సారమవుతున్న వేం?
"పెంట"లో పరిమళం చేరింది
కులం వాసన గుర్తించాలి!

ఇప్పుడు కావాల్సింది
ఒంటి చేతి తప్పట్లు కాదు
కరచాలన చేసీ
విరిచే నొసటి విరులు కాదు
మేధో కార్ఖానాలు మార్మోగాలి!
--డా// దార్ల వెంకటేశ్వరరావు
( ఈ కవిత ప్రజాసాహితి మాసపత్రిక ఏప్రియల్, 2006,pg: 58 లో ప్రచురితం)
( వేంపెంట లో మాదిగల పై భూస్వాములు సాగించిన మారణ కాండకు ప్రతీకారం తీర్చుకున్న మావోయిష్టుల స్పందన అనంతరం...)

ఓ కవిత్వప్రేమికుని లేఖ!

2009-02-19T04:02:00.000-08:00

ఓ కవిత్వప్రేమికుని లేఖ!

నా అభిమానక¬వీ!
నా జాతీయకవీ¬
అవార్డులకందని కవీ
జాతి రివార్డులు పొందిన కవీ
డా||ఎండ్లూరిసుధాకర్ గార్కి
గుండె నిండా వందనాలు!
¬మీరు ప్రేమనింపి పంపిన
'ఆటా'జనికాంచె...అమెరికా యాత్రా క¬వితలు
అందుకున్నానా స్పందన గంధ మాలికలు

సంస్కృతాంధ్రకావ్యానురాగాలు
ఉర్దూ గజళ్ళ సోయగాలు
అందమైన ప్రయోగాలు
అనుప్రాసల్లో అమరిపోయాయి
అనుభూతుల్తో నిండిపోయాయి
అంత్యానుప్రాసకు అమరత్వాన్నిచ్చాయి.

ఎంతమంది అమెరికా వెళ్ళడంలేదు
ఎంతమంది దాన్నే భూతల స్వర్గమనడం లేదు
ప్రియురాలి గ్రీన్ కౌ'గిళ్ళ'లోనే మురిసి పోవడం లేదు
ఎల్లకాలం సల్లగా భరించే
జన్మభూ¬మీనీ ఆడిపోసుకోవడం లేదు
మీరేంటీ...
మాతృదేశమ్మీద మమకారాన్నిమరింత పెంచేశారు
ఇంక నేను కలను బలవంత పెట్టను!

అమెరికా మేధావుల అమరిక
అచట పల్ల¬వించే చిగుర కొమ్మలచేవ
అచట పుట్టింది కాదు
అదంతా వలస పక్షుల దక్షతే
శహబాష్ కవి గారూ...
అమెరికా 'పట్టు'కొమ్మను పిండేశారు!
ఇదేమిటండీ
యాత్రాచరిత్రలన్నీ అతిశయోక్తుల్నిండిన అక్షయపాత్రలవుతుంటాయే
ఆకాశంలోని అతిశయోక్త్యలంకారాల్నే చుట్టొచ్చారు
కుందేళ్ళనొదిలి
నేను కూడా ఆడుకోవాలనుందా పాల మబ్బుల్లో
ఒక వేళ అక్కడిక్కూడా వస్తాడేమో
ప్రపంచాన్ని దడ దడలాడించిన లాడెన్
స్వభావోక్తుల్ని పట్టుకొని
ఎంత తాపీగా తిరిగారా మేడల్లో!

కృష్ణశాస్త్రిఆ ఖండికలు చదివుంటే
కొట్టేదొన్నాటెయిట్ లో
అద్భుతమైన
శ్రా¬మిక తత్త్వ భావుకవీత్వ వెయిట్లో!

¬విమాన ¬విరజాజుల వానల్లో తడిసి తడిసిన
సూటూ బూట్ల 'షి'కార్ల గురించీ
సినిమా కబుర్లు గురించీ చెప్తారనుకుంటే
చెప్పారక్కడా చెప్పుల గొప్పే
మనసు దోచిన కారల్ మార్క్స్ కి
మళ్ళీ కొన్ని మార్క్స్ వేసి
ప్రపంచ చెప్పుల్లారా ఏకం కమ్మంటే
ఎంత బావుణ్ణని ఎలా స్వప్నించారండీ!

ఘెట్టే నల్ల¬వీధుల్లో తిరగడం గిట్టని వాళ్ళ లోగుట్టుల్నీ
గట్టి బంధాలవుతున్న భారతీయ తెల్లజట్టుల్నీ
ఎండగట్టేశారే... నిర్భయత్వం కదా క¬విత్వం!
... ... ...
అమెరికా ఓ నా అమెరికా...
ఎంతమంది నీ దగ్గరకొచ్చారో
ఎన్ని డాలర్లు పొందుచేర్చుకున్నారో
దేవయ్య కొడుకు పాడిన
లిల్లేలియా పాటల్లా స్వచ్ఛంగా
నిన్నొక్కరైనా వర్ణించారా అచ్చంగా ?

అల నన్నయ్యకు లేదు
తిక్కయ్యకు లేదు
అల్లసాని పెద్దయ్యకు లేదు
'ఆటా'జనికాంచె...కవీ¬కి దక్కిన అదృష్టం

క¬త్వమంటే అవధానాల 'ఆటా'విడుపు కాదు
'కమ్మ'నీయ సన్మానాల తందాన 'తానా' కాదు
డాలర్ల లాగిన్ (login) వేటా కాదు
జీవి¬త లోతుల తాత్విక గీతిక కదా!
మబ్బుల్తో దోబూచులాడని కవీ¬ వర్తమాన¬మిది
నల్లద్రాక్షపందిరినీడలో
నలుపు తెలుపుల సంగమ దృశ్య¬మిది
అభినవ జాషువా కొత్తగబ్బిలం చూపిన అంతరంగ¬మిది.
... ... ...
కవీ¬గారూ!
అష్టాదశ సంఖ్యలు
దళితులకు వేసిన
అష్టదరిద్రాల సంకెళ్ళు
ఆ సంఖ్యల్లోనే
చికాగోని “వివే”చించా రే
చిందెయ్యించారే చిందు భాగోతాన్ని
సూచించారే సామరస్య వాతావరణాన్ని
అది కదా కావాల్సింది - ఆది కథ కావాల్సింది!

నావంట్లోనూ షుగర్ ఫ్యాక్టరీ ఉంది
నా గుండెల్లోనూ అపోలా దాఖలా ఉంది
అయినా సరే...
అమెరికా ¬విమానంలో ¬మీరు
ఆర్ధ్రంగా దాచిన చాక్లెట్స్ ని
మానసగానో, మనోజ్ఞ గానో
మారిపో యైనా చోరీ చేయాల్సిందేనేమో!

మట్టి గురించే గాని అది గట్టి సత్యం
మట్టి తెమ్మన్న మాతాజీ
నీ తాత్త్విక లోగుట్టుకో నమస్కారం
కవీ¬త్వీకరించడంలో కవిదెంత గొప్ప సంస్కారం
భూమ్యాకాశాల మధ్య
ఆరడుగుల ఆలోచనల మధ్య
నింగీ, నేలా ప్రపంచం మిధ్య
నిజమే తప్పవన్నీ ఆరాటాలే
నిజమే అవన్నీ ఆధిపత్యపోరాటాలే
నలభైల్లోనే ఎంత వేదాంతం!

కవి జీ¬తమంతా సంక్లిష్టం
కవీ¬త్వమంతా అమృతమృదుత్వం
ఎలావచ్చిందండీ అంత గాఢత్వం!

కవీ¬త చదవడం పూర్తయ్యింది
కళ్ళన్నీ ఆనందాల జల్లయ్యింది
క¬నదనత్తుకోవాలనిపించింది
క¬విత మళ్ళీ మళ్ళీ చదివించింది
ఎప్పుడో ఎలాగో గుండెలపైనే వాలిపోయింది!

తెల్లవారగట్ల చూశాను
మంచ¬మ్మీదే ఉంది
భ¬ష్యత్తుని కలగన్న పసిబిడ్డలా ఉంది
మళ్ళీ మృదు కరస్పర్శ
వైట్ హౌస్ లో
పాల్ రాబ్ససన్ గొంతేదో ¬విన్పిస్తోంది!!

నా అభిమానకవీ
నా “జాతీ”య క¬వీ
అవార్డులకందని కవీ¬
అంతర్జాతీయతా గుర్తించింది కవీ¬
¬మీ కిదే నా జైభీమ్ ల శాల్యూట్ జాతి ర¬వీ!!
-డా||దార్ల వెంకటేశ్వరరావు

(డా// ఎండ్లూరి సుధాకర్ గారి ఆటా జనికాంచె ---అమెరికా యాత్రాకవిత్వం చదివినప్పుడు ( 11 August 2006) కురిసిన అనుభూతి చినుకులు)

కవితల సూచి

2009-02-17T08:44:00.000-08:00

లిప్తకాల స్వప్నం

2009-02-17T08:40:00.000-08:00

ఇది నా జీవితం! నాలాంటి వాళ్ళ జీవితం!!
ఆకలీ అవమానం నిండు కుండగా ఉండే దళిత జీవితానుభవమే నాకీ కవిత్వాన్నిచ్చింది.
జీవితం ఒక ఆరాటం. దళితుడి జీవితం మరీ పోరాటం.గమ్యం మరింత సంక్లిష్టం.
ఊహ తెలిసినప్పటినుండీ 'ఊహ ' కు రూపం రావటమెంత కష్టమో అనుభవించాను.
ఆ అనుభవాలు, అనుభూతులతో 'నేనూ కవిత్వమైయ్యాను.
కానీ, అన్ని 'నేను 'లు 'నేనే ' కాదు.
కవిత్వం జీవితాన్వేషణ!
కవిత్వం జీవిత సంఘర్షణ!!
ఈ జీవిత సంఘర్షణ... ఈ అన్వేషణలకేది గమ్యం?
కళ్ళెదుటనే కాటికి వెళ్ళే వాళ్ళను చూస్తున్నా, కాలాన్ని కట్టేయలేని జీవితాన్వేషణ!
గడియారం నిరంతరం తిరగాల్సిందే! ముళ్ళళ్ళో భేదాలు!!
అదొక నిరంతర ప్రయాణం! మానవుడూ నిరంతర ప్రయాణికుడే! నిరంతర అన్వేషకుడే!!
ఒకో కులం,ఒకో మతం, ఒకో మార్గం!
జీవితం ఒక నమూనా పాత్ర!
నేనూ ఒక నమూనా నయ్యాను
నా పాత్ర పొషణలోనూ రాగద్వేషాలకు అతీతుణ్ణి కాలేక పోయాను.
నేనిప్పుడు క్షణకాలపు అసహనాన్ని!
క్షణకాలపు జ్ఞాపకాన్ని!
లిప్తకాలపు స్వప్నాన్ని!!
- డా. దార్ల వెంకటేశ్వర రావు.

మళ్ళీ కవితల సూచిక దగ్గరకు

సమాధులు

2009-02-17T08:38:00.000-08:00

శ్మశానలో సమాధుల్ని చూసినప్పుడల్లా
నాకేదో సుదూర వెలుతురు కనిపిస్తుంటుంది
సమాధులదగ్గరకెళ్ళినప్పుదల్లా
నాకేదో తీయని భాష వినిపిస్తుంది
సమాధుల్ని స్పర్శించినప్పుడల్లా
మొగ్గలోనే జీవితాల్ని చిదిమేసిన అసంతృప్తేదో వినిపిస్తుంటుంది
సమాధులు అడిగే ప్రష్నలకు
సమాధానాలకై అన్వేషణలో పడుతూ
ఒక్కొక్క సమాధినీ ముద్దు పెట్టుకుంటుంటే...
పెదవులు చేతులతో సహా నేనే ఓ రక్త్కం మరకనై పోతుంటాను
చంపటానికో పేరు పెట్టాబడిన పిచ్చికుక్కలై
ముక్క ముక్కలైన
మాంస ఖండాలేవో రక్తాన్ని కారుస్తున్నాయేమో!
ఒక్కొక్క సమాధీ
కాంతికొసమే కాలిపోయిన ఒక్కొక్క జాతి కాగడా!
చూసినప్పుడల్లా
ఒక్కొక్క సమాధీ
దళీత ప్రపంచానికై నల్ల సూరీడై నినదిస్తున్న చైతన్య ముద్ర!
అందుకేనేమో
సమాధులంటే నాకిష్టం
సమాధుల్లో పూడ్చబడిన లక్షలకొలది ఆత్మలతో మాట్లాడటమంటే ఇష్టం!
-డా.దార్ల వెంకటేశ్వర రావు

చేనేత దృశ్యాలు

2009-02-17T08:35:00.001-08:00

దారం వడికిన
చేతులిప్పు డుమగ్గం మీద
పేనుకొంటున్న
ఉరిపగ్గాలు!

నేత కార్మికుని
రక్తం తో తడిసి
అద్దకాల్లో
కొత్తమెరుపులు!

పత్తి పువ్వులో పగిలి
మగ్గం గొయ్యిలో
పూడ్చబడిన
కూతురి పెళ్ళి స్వప్నం!

యంత్ర కౌగిళ్ళా
ధృత రాష్ట్ర
స్పర్శలో
గాంధీజీ చరఖా!

తెగిపోయిన దారం
ఎగిరిపోయిన
కండే
ముగిసిపోయిన అల్లిక!

- డా. దార్ల వెంకటేశ్వర రావు.

దళిత తాత్త్వికుడు

2009-02-17T08:34:00.001-08:00

అన్నీ మామూలైపోయాయిప్పుడు
కొత్తబట్టలేసుకున్నప్పుడల్లా
వింత వింతగా చూసే వాళ్ళెదుట
ఏదో తప్పు చేసినట్లింకా
కుంగిపోలేను
రంగునీ
రూపాన్నీ
భాషనీ
భావాన్నీ
... ... ...
అన్నింటినీ
అనుమానించినా
అవమానించినా
ఆత్మన్యూనతకింకా అర్థం కల్పించలేనిక!
ఇతివృత్తాల మూస ధోరణిలో
నా తల్లిని పనిమనిషనీ
నా తండ్రిని తోటమాలనీ
చిత్రించే ఊహల్నిక
ఊహలుగానే మిగుల్చుకుంటే మంచిదిక
ఆ దేవుడే దిగొచ్చినా
మొదటి ప్రాధాన్యత నా తల్లిదండ్రులకే!
నేనిప్పుడు దళిత సౌందర్య తాత్త్వికుణ్ణి!!
ఆధిపత్య పోరులో
భావజాలంతో పాటు
భాషా జీవం కోల్పోతున్నప్పుడల్లా
కంప ల్సరీ క్లాసికల్ సబ్జెక్టులా చేసైనా సరే
సోషియో లింగ్విస్టిక్స్ క్లాస్ చెప్పాలనిపిస్తుందిపుడు!
మహా దేశభక్తుడా...!?
మళ్ళీ మళ్ళీ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో
నా మనవలెక్కడ
మళ్ళీ మళ్ళీ బలికావాల్సి వస్తుందోననే
దేశాన్ని తాకట్టు పెట్టొద్దంటూ
గగ్గోలు చేస్తూ
ప్రాణాలైనా త్యాగం చేసేది!
నీ వక్రీకరణ చరిత్రలో
నాపేరుకోసమెప్పుడూ
తాపత్రయపడుతూ పింఛను కోసం వెంపర్లాడను
లాఠీలు
తూటాలకు ప్రాణాలొడ్డయినా
నా దేశాన్ని కాపాడు కుంటాను
అంతే
స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడిగా నమోధవ్వాల్సింది పోయి
ఉగ్రవాదిగానో
నేరస్తుడిగానో
నాకెన్ని జాబితాలు నమోదవుతాయో!
నీదంతా
మొదటినుండీ వక్రీకరణ చరిత్రే!!
నా కళ్ళముందు నిన్ననే జరిగిన
సారా నిర్మూలనోద్యమంలో నా తల్లి పేరేది?
భర్తే పోటీ చేసినా
ఓటేయటానికే ఇల్లుకదలని అమ్మలక్కలు
ఉద్యమ నేతలై సన్మానాలందుకోవటమేంటి?
కార్గిల్ 'ఆపరేషన్ విజయ్' లో
ప్రాణాలు పోగొట్టుకున్న ఎందరిలోనో
ఆచార్య పద్మ పాణికెగిరిన కీర్తి పతాక
మరికొందరికెందుకెగరలేదు?
జరా పరేషానుగుందిర బయ్ నీ చరిత్రంతా
" శివ శివా సంసృతి భ్రస్టుపట్టిపోతోంది
ఇంగ్లీషు న్యూఇయర్
వాలెంటైన్స్ డేలు తెస్తున్న విశ్వ ప్రేమ
సనాతన సంస్కృతిని భ్రష్టు పట్టించేస్తున్నాయి
కోల్ కత్తా కాళిక నాలికను చాచి
ముంబాయ్ వీధుల్లో ఊరేగించుకొంటూ
ఒరిస్సా , గుజరాతుల్లో
సజీవ దహనాలు, సిస్టర్స్ పై అత్యాచారాలతో
భీతావాహుల్ని చేస్టు
చార్మినార్ చౌరస్తాలో ఊచకోతలు కోస్తూ నైనా
నరనరాల్లోకీ
యాంటీ వైరస్ నెక్కించాలి ''
నిజమే నీవెప్పుడూ
దేశభక్తి పేరుతో
దేశాన్ని విచ్ఛిన్నం చేస్తూనే ఉంటావ్
నన్ను నిరంతరం ద్వేషించినా
నాకు నిన్ను ప్రేమించటమే తెలుసు
నా నర నరాల్లోనూ ఉండేది
నిజమైన దేశభక్తిరా
అందుకే నువ్వు నన్ను నిరంతరం ద్వేషించినా
నన్ను నిరంతరం ద్వేషించినా
నాకు నిన్ను ప్రేమించటమే తెలుసు
ఇప్పటికైన
నువ్వొక్కసారైనా
అమ్మ తినిపించే గోరుముద్దల రుచిని చూడు
పసిపిల్లల పాల బుగ్గల్ని నిమిరిచూడు
మిట్ట మధ్యాహాన్నం చేట్టు నీడకెళ్ళి చూడు
నీకూ ప్రేమించటమే తెలుస్తుంది
ప్రేమించటంలోనే అమరత్వముందనిపిస్తుంది.
-డా.దార్ల వెంకటేశ్వర రావు

తక్షణ కర్తవ్యం

2009-02-17T08:33:00.001-08:00

పరస్పరం కత్తులు దూసుకోవటం
మల్లగుల్లాలు పగలగొట్టుకోవటం
అవసరమైనన్ని ధృతరాష్ట్ర కౌగిళ్ళలో చిక్కుకుపోవటం
ఒకప్పుడు ఎదురుపడితేనే
పరవశంతో మెరిసిపోయే ముఖమే
విద్వేషాల లోగిళ్ళకు ఆలవాలమవ్వటం
సమకాలీన సందర్భమో
అసంకల్పిత ప్రతీకారమో
మనకి చరిత్ర ఓ మైలు రాయిని పాతేసింది
గొంతులుతడిసాయి
కడుపులు నిండాయా?
ఆకులు ఖాళీగానే మిగిలిపోయాయి
ఆశలు ఆశలుగానే మిగిలిపోవాల్సిందేనా?
సరళీ కృత అధోగతి విధానం
రాజ్యాంగ సమీక్షా ప్రహసనం
ప్రతిభ చొరబాటుని పారద్రోలటానికై
ప్రయివేటు పరమే శరణ్యం!
ఇక జీవితమంతా హైటెక్ టెక్నాలజీలోనే...
క్లోనింగ్, జీనోం లొస్తున్నాయ్
పిచ్చోడి చేతిలో రాయేనా?
మనమధ్య మనకున్న బింకాలింకా సడలనన్నాళ్ళూ
సంకెళ్ళింకా బిగువవుతూనే ఉంటాయ్
కవుల భావజాలాల్లోనే కాదు
కార్య దీక్షా సామర్ద్యంలోనూ
దళిత సమైక్యతా జెండాలెగరెయ్యగలగాలి
" నెత్తుటి పువ్వుల్ని చేసి
నేలలో కూల్చేసినా
బంగారమై బయటికి రావచ్చు
ఆకాశంలోకి విసిరేసినా
వాన చినుకులై ప్రాణం పోయొచ్చు
సముద్రంలోకి తోసేసినా
ముత్యాలై మెరిసిపోవచ్చు "
ఇక మన జెండాలన్నీ
ఏక జెండాలై ఎగరెయ్యటమే మన తక్షణ కర్తవ్యం!
- డా. దార్ల వెంకటెశ్వర రావు

శంబూకిడి మీద సెప్పలేనంత ప్రేమ!

2009-02-17T08:31:00.000-08:00

సీతాకోక చిలుకలిప్పుడు సరిహద్దు రేఖల్ని గమనిస్తూ
రెక్కల్నాడించుకోవాల్సిందేనేమో
ఏమో...
గెడ్డంతో కనిపించిన వాడల్లా
లాడెన్ వారసుడో మార్క్స్ మానస పుత్రుడో అన్నట్లే
ప్రతిరోజూ ద్వారం దగ్గర జాగిలాలు
అగ్గి పరీక్షలు నిర్వహిస్తున్నాయ్!
ప్రేమంతా తానై
ఆ ఒడిలో ఒంపేసిన సునీతను చంపేసికూడా
కాంపస్ లోనే ఆబోతులా తిరిగేవాడికి లేని
అగ్గి పరీక్షలిప్పుడు అమలైపోతున్నాయ్!
అనుమతించినా బెదురుచూపుల్తో లోనికొచ్చే
ఖాకీ వాహనాలిప్పుడు
సలాం కరోమంటూ దూసుకొచ్చేస్తున్నాయ్!
పంద్రాగస్టునాడు
కన్యత్వంపాలవాళ్ల కు 'పర్వదిన' మైపోయినప్పుడు
రాజ్ భవన్ వరకూ రోడ్డంతా కేంపస్సే!
ఆ ఆనవాల్లు కూడా హైటెక్లో అంతరించిపోయాయిప్పుడు!
నాడేమమ్యాయా అగ్నిపరీక్షల ఆలోచనలు?
ఔను
ఆ ఆలోచనలెప్పుడూ నివురుకప్పుకున్న నిప్పు కణాలే!
ఒక్కదెబ్బకు "రెండు పిట్టల్ని" కాల్చగలిగే,
కళ్ళని టార్గెట్ చేసే అమాయక వేలు కోసం తపస్సు చేసిన మహర్షులు
ఓ శంబూకుణ్ణి ప్రేమించేశారు!

-డా. దార్ల వెంకటేశ్వర రావు

మా వూరు నవ్వింది

2009-02-17T08:30:00.001-08:00

కథల్లోనో, టీవీల్లోనో సినిమాల్లోనో...
పచ్చని పొలాల్ని చూసినప్పుడల్లా
మాయమ్మా బాబుల్తో కలిసి
పురుగుల్ని పాముల్ని లెక్కచేయకుండా
రాత్రుల్ని ఎన్నింటినో లాంతరు బుడ్డుల్తో పగటిగా మార్చుకొని
గుల్లల్తోను, గూడల్తోను నీటి చుక్కల్నే తడుపుకున్న నా కళ్ళలో
పాత దృశ్యాలేవో పలకరించిపోతుంటాయి
రాత్రంతా గూడ తోడి తోడీ
గాయాల చేతుల్తోనే పొద్దున్న కారం పచ్చడి నూరుతూ
మా కళ్ళకు కనిపించకుండా మాయమ్మ పడిన బాధంతా గుర్తొచ్చి
అర్థాంతరంగానే ముగించేసి ఉండగట్టికి పోతుంటాను
హుస్సేన్ సాగర్, గండిపేట్, హిమాయత్ సాగర్...
ఏ నీటి గలగలల్ని దర్జాగా చూస్తున్నా
మా వూరిలో ప్రవహించే కాల్వలే నా కళ్ళలో...!

గోచి పెట్టుకునో, చిరిగిపోయిన లాగు కట్టుకునో
తుప్పల్ని నరికి నరికీపూడికల్ని తీసి తీసీ
వంపుసోంపుల్తో వయ్యారాల్ని నేర్పి నేర్పీ
కిలకిల నవ్విస్తూ పంటచేలల్లోకి ప్రవహింపజేసినఆకాల్వలే నా కళ్ళలో...!
అందరూ వూరిని గొప్ప గొప్పగా కీర్తిస్తుంటే
నాకు మరేదోలా వర్ణించాలనిపిస్తుందెందుకో!

నా యీడు పిల్లలంతా బళ్ళో కేరింతలు
గుడి గుడి గుంచాలు కోతి కొమ్మచ్చాట్లు...
దొంగ చాటుగా నేను బళ్లో దూరితే
`మనం సదూకోకూడదంటే యున్వేందిరా'
భయపెట్టే గ్రామ పెత్తందారీతనం
మాయమ్మా బాబుల గొంతుల్లో
ఆవేదన జీరకుసజీవ సాక్ష్యాలుగా
నాకనిపించే మావూరి పాఠశాల, పశువులపాకలు !

నన్నో కులం గుంపులోనో ఎన్నికల దొంగ ఓటరుగానో
అక్రమ కేసుల్లో బనాయించిన నేరస్థుడిగానో
అవసరానికో చలిమిడి ముద్ద చేసుకున్న మావూరు నను చూసి నవ్వింది!
దళితయుగం
మా వూరు నన్ను చూసి మళ్ళీ నవ్వింది!

చెట్టెక్కో పుట్టెక్కో
పట్టెడన్నంతో కడుపునిండా కొడుక్కి అక్షరాలు నింపడంతో
ఊరు అర్థంచేసుకోవాల్సినన్ని డిగ్రీలు అందుకోవడం చూసి మళ్ళీ మా వూరు నవ్వింది!
తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో మా బాబే కత్తిరింపు చెయ్యడం వల్లనే
మోనిగనిగలాడే దువ్విన తలతోనే
నిలువెత్తు మనిషిగా నిలబడిన నన్ను చూసి
మా వూరు మళ్ళీ నవ్వింది!
అయినా మా వూరిని నేను మరిచిపోలేను
అక్కడక్కడా రహస్య ద్వారాల రాగబంధాలుంటాయి కదా!
వాటిని బహిర్గత రహదారులుగా మార్చేందుకే
మళ్ళీ మళ్ళీ మా వూరికే నా ప్రయాణం!
(ఆదివారం ఆంధ్ర జ్యోతి 20 ఆగస్టు 2000)(`రంజనీ వారి `మా ఊరూ _ సంకలనం)
-డా.దార్ల వెంకటేశ్వర రావు

1. బడిలో అమ్మఒడిలో...

2009-02-17T08:29:00.001-08:00

ఈ కులంలో పుట్టకపోతే
నేనూ ఇంకోలా ఆలోచించేవాణ్ణేమో
ఈ కులంలో పుట్టటమే మంచిదయింది
అవమానమంటే అర్థమైంది
అందర్నీ ప్రేమించడమూ తెలిసింది!

ప్రాచీన సాహిత్యం పాఠమైనప్పుడల్లా
నా ముఖకవళికలన్నీ మారిపోయేవి
బయటపడకూడదనో
పారిపోవాలనోబహిష్కరించాలనో
అనుకొంటుండేవాణ్ణీ
మూకుమ్మడిగా కళ్ళన్నీ నాపైనా ఫోకస్!
ఎన్నిసార్లు చంపుతావంటూదేవుణ్ణి కాలర్ పట్టుకోవాలనిపించేది!!

నాకు తెలీదు
అమ్మగర్భంలో నయినా అవమానాలకి దూరంగా ఉన్నానోలేదో
బాబుకి కాలుమీద మచ్చెలా వచ్చిందని
ఈ మధ్యనే అమ్మనడిగితే
ప్రశ్నించటం నేర్చుకుంటున్నాడేమవుతుందోనని
అనుకుంటూ తడబడతూనే చెప్పింది.
"నువ్వు కడుపులో ఉండగా పెద్ద తుఫానొచ్చింది
ఊళ్ళో జనమంతా పెద్దోళ్ళీంటికెళ్లిపోయారు
నేనూ కడుపీడ్చుకొంటూకాసింత చోటిమ్మని బతిమిలాడాను
మైలపడిపోతేచచ్చిపోతామంటూ లోనికేకాదు
పంచకే చేరనివ్వలేదు!
రివ్వురివ్వునగాలి
పెద్దపెద్ద ఉరుములు
హోరుహోరున వర్షం
ఎప్పుడేమవుతుందో ఎవరికీ తెలీదు
కూకటి వేళ్ళతో కూలిపోతున్నా
ఆచెట్లే దిక్కయ్యాయా రెండ్రోజులూ!
తుఫాను వెలిసిన మర్నాటికి
ఆకలితో నకనకలాడి కళ్ళు తిరిగి పడిపోయాను
నిండుచూలాల్ని బతికించమని
ప్రాధేయపడుతూమళ్ళా పెద్దోళ్ళింటికే వెళ్ళాడు మీ బాబు
పొద్దుకాలమంతా పెద్దోళ్ళకే కదా పనిచేసేది
కాసిన్ని గెంజినీళ్ళయినా పోయమని అర్థించాడు
కట్టెలు కొట్టుకొస్తే పోస్తామన్నారు
ఖాళీ కడుపుతోనే
తూలిపోయినాకట్టెలతో పాటు
కాలూ గాటుపెట్టుకోనైనాకాసిన్ని గెంజినీళ్లు సంపాదించాడు!
గుక్కెడు మాత్రమే గుటకేశాను
కడుపులో ఇమడలేదు
మీ బాబు రుచిచూస్తే తెలిసింది
పెద్దోళ్ళు పోసింది బియ్యం కడుగేనని!"
ఇంకెన్ని గుండెల్లో చాచుకున్నారో
గుచ్చి గుచ్చి అడిగితే తప్ప నాకు చెప్పరెప్పుడూ!
ఈ కులంలో పుట్టడమే మంచిదయింది
లేకపోతే మనుషుల్ని ప్రేమించలేకపోయేవాణ్ణేమో
అనమానాలకి తట్టుకోలేకఆగ్రహం పట్టలేక హత్యలెన్నింటినో చేసేసే వాణ్ణేమో!
(కడుపు మీద కొట్టకుండ్రి 2001- కవితాసంకలనం)
-డా.దార్ల వెంకటేశ్వర రావు

X-RAY REPORT

2009-02-17T08:14:00.000-08:00

Telugu Original: Dr Darla Venkateswara Rao

English rendering: Dr.J.Bheemaiah

The truth that stands before the mirror

Mocks at me with an x-ray report

I wrote to you many a time to return

It is this busy fashion

With sweet words at home

Reluctant to show its lifeless face!

How criminal it is to write a letter

Beautifully posting lies

As if growing illusions

How criminal it is to write a letter

It is for the looks that await a letter everyday

Will not even a postman feel like writing one….

It is I who will await it with no reply

The postman’s sigh is itself a living example

Unexpectedly the cannon would fire at any time …

Of course, beautifully the lies are piled

How criminal is this!

I am myself deceptive on the city streets

A search…? or a research…..?

If obedience is slavery,

Life would be too heavy to bear

A casual life!

In an optimistic tone, so musical and ecstatic

He speaks, sings and even preaches

Holding on to despair in his throat itself

The truth that stands before the mirror

Mocks at me with an x-ray report

Oh God! it is you who knew me

Even before my mother conceived me

Do you think the world needs these several roles?

How sweet the tragedy became!

Though mercury level breaks its glass tube

I cannot prevent a natural spring of water!!

(Telugu Poem: X-Ray report

Published in Andhra Pradesh Monthly Telugu Monthly, on August, 2001.)

What requires now!

2009-02-15T01:20:00.000-08:00

--Dr. Darla Venkateswara Rao

What requires now is

Not continuous tears,

But the eyes to be filled with fire branded!

What requires now is

Not the disheartened heart,

But obtain the diamond determination!

What requires now is

Not to brush aside with pity,

But garland with blooded flowers!

The foundation that we had till yesterday was different

But today’s furling of surface I different

Lost confidence of struggle at ‘vem’*

‘Penta’** acquired fragrance

Smell of caste is to be recognized!

What require now is

Not clapping with single hand

Not shaking hand with lifting eyebrows

But the intellectual conferences should echo!

---Translated by Dr. D. Murali Manohar

*Vempenta is a village in Kurnool District, Andhra Pradesh. The Landlords of this village have brutally murdered the Dalits.

** Penta means dung in Telugu language. Marxists deliberately avoided the issue of caste in their struggle. The recent trend is that Marxists are also paying attention to caste issues. Since the government has not taken any action on the landlords, the Maoists have killed the landlords who had killed-the Dalits.

Trekking for Grain

2009-02-15T01:18:00.000-08:00

I like Kanwa Maharshi's empathy

I like to be coalesced into Karna's agony

I like to be drenched in Karunashri's[1] poetry

Above all, I like my father

I like my father who toiled away day and night

For a few manikas[2] of grain he trekked afar

I don't know;

Whether Arjuna rightly ate a morsel of rice or not

But I know;

The lump of clay and its weight

It broke like curd in the pitch dark

With a stroke of my father's crowbar

I don't know;

Whether Lord Krishna made love or not

In the moonlit Repalle[3]

But I know;

The moon queen was amazed

While my father was winnowing

It is sloka that ejected my father

And it left him sorrowful

The very sloka is now falling

On the feet of my father

Now he owns it

And he is in me now

ఒంటరిగా బ్రద్దలౌతూ...

2009-02-15T01:17:00.001-08:00

మనమేంటో మనకి తెలిసినా
ఒకరినొకరు తెలుపుకోవటం మనకిష్టముండదు
మనసులో స్వచ్చంగా మాట్లాడుకోవాలని
బాధలన్నింటినీ
ఓ పాత్రలో ఒంపేసుకోవాలనీ ఉంటుంది
అయినా
మనం లోతుల్ని తాకని ఏవో కబుర్లతో
కాలాన్ని స్వారీ చేయిస్తూ
యాంత్రిక సంభాషణలైపోతుంటాం!
మోసం చేసుకుంటున్నామని తెలిసినా
మన మూలాల్లోకి వెళ్ళటానికేదో అలజడి
చులకన భావమో
సానుభూతి చినుకులో
అలముకున్న ఆధిక్యతో
ఏదో ఏదో
మనల్ని దూరం చేస్తుందేమోనని
మనల్ని మనం
వంచన చేసుకోవటానికైనా సిద్దపడిపోతుంటాం!
ఊహల్లో విహరించలేక
వాస్తవాల్ని జీర్ణించుకోలేక
ఒకరినొకరు తడిమి చూసేసుకోవాలని
వడి వడిగా నడిచే తలపులతో
మనం సిద్దమవుతూనే
హృదయపు తలుపుల్ని మాత్రం తాకటానికేదో తొట్రుపాటు!
" వద్దు ఎవరి గురించీ
ఎవరూ తెలుసుకోవద్దు"
పరస్పర గౌరవం బ్రద్దలు కాకూడనుకొంటూనే
ఆలోచనల వంతెనల్ని కృత్రిమంగా దాటలేక
మనకి మనమే ఒంటరిగా బ్రద్దలైపోతుంటాం!
-డా//దార్ల వెంకటేశ్వరరావు -
(ఆంధ్ర ప్రదేశ్ మాస పత్రిక - ఫిబ్రవరి 2000) లో ప్రచురితం.

వింటావులే నిశ్శబ్ద విస్పోటనం!

2009-02-15T01:16:00.001-08:00

డియర్ సద్దాం!

నీకు తెలుసా వాడిప్పుడు
మృత్యువై వెంటాడుతున్న మృత్యువు వాడు
భయం నటించటం కూడా ఇష్టపడని
జెడ్ కేటగిరీలో నిర్భయ జీవితమతడు
ప్రజాస్వామ్యాన్నీ,సార్వభౌమాధికారాల్నీ,
జీర్ణం చేసుకున్నఅగ్ర రాజ్యాధిపత్యమతడు
వాడిప్పుడే కాదు ఎప్పుడూరాజరికంతోనే స్నేహిస్తూ
ప్రజాస్వామ్యానికి తేనెపూస్తాడు
వాడిప్పుడేకాదుఎప్పుడూ చెప్పిన మాటకు
చేసే మాటకు పొంతనకలవనివ్వడు
వాడెప్పుడూవిత్తనమయ్యో, వృక్షమయ్యో
పేటెంటయ్యో, మనమేథో తీరమ్మీద స్వారీచేస్తుంటాడు
వాడి గురించిఒక్క మాటలో చెప్పేదేముంది
విశ్వనాశన రూపమతడు!
ప్రేమతో కౌగలించుకున్నాప్రతీకారంతో చెలరేగిపోయినా
యుద్ధానంతర ప్రశాంతమతడు.
మననీటినీ, కన్నీటినీ తాగుతాడు
మనగాలినీ,మన ఊపిరినీ శ్వాసిస్తాడు

కాలుకింద భూమి కదులుతోంది
కనికరం పనిచేయదు
మౌనం బద్దలవ్వాల్సిందే
బొందిలో ప్రాణం బొందలో పెట్టకుండా మేల్కోవాల్సిందే

ఇప్పుడు వాడి కలల గుడారాన్నికూల్చాస్సిందే!

మై డియర్ సద్దాం!
అందరూ చావాల్సిందే
చావుకి నిర్భీతితో నిర్వచనమిచ్చావ్
నీలోనూ లోపాలున్నా
యుద్ధం చేయాల్సినవాడితో తలపడ్డందుకేనేమో
నీతో నే నా కరచాలనం!
ప్రపంచాన్ని శ్వాసిస్తున్న
శాసనాన్ని దిక్కరించినందుకే నీకు చేస్తున్నా ఓ సలాం!
నిజానికి ఓడిపోయిందెవరో మాకు తెలుసు
నిజానికి ప్రపంచ ప్రజల గురికి వేలాడిందెవరో మాకు తెలుసు!
కట్టేసి కాల్చేసి
ఎన్ కౌంటర్లంటున్నవాటినెన్నింటిని చూడట్లేదు
ఓటేసేవరకూ హోరెత్తే వాగ్ధానాల్నెన్ని వినట్లేదు
నీ చావు మాకెక్కడ ఆశ్చర్యం కలిగిస్తుంది చెప్పు!
నిన్ను చంపాననుకుంటున్నాడు
వాడు నిత్యం చస్తూనే ఉన్నాడు!
నీ శిలా విగ్రహాలు కూల్చేసినా
మా హృదయాల్లో శాశ్వత చిత్రాల్నెవరూ చెరిపేయలేరులే!
వలువల్ని విలువల్లేకుండా వలిచే
మాటల్నేర్చిన మీడియానీ నమ్మే స్థితిలో లేమిప్పుడు!
పంటకాలం కోసం కొడవళ్ళతోనే సిద్దంగా చూస్తున్న వాళ్ళామే అంతా!

ఇప్పుడొక నిశ్శబ్దంలో ఉన్నా మౌనం మోసపోదు
ఇప్పుడొక నీలితెరని బలవంతంగా కప్పేసుకున్నా
మౌనం ఓడిపోదు
మౌనమిప్పుడు పిడికిళ్ళు బిగించుకుంటోంది
నిశ్శబ్దం విస్పోటించినప్పుడు నువ్వెక్కడున్నావింటావులే!
- డా.దార్ల వెంకటేశ్వరరావు

vrdarla@gmail.com

Award for the City

2009-02-15T01:14:00.000-08:00

I thought the city would embrace me
Ignoring whether it was day, night
Hunger, thirsty.
Weakness, sleepless
But my life was absorbed in the city construction!

Whoever may be the labour in establishing Taj Mahal
It became foundation for love
Hard work reflects and overtakes in moonlight’s cool breeze
The great poet exists through his poetry
With delight I become on to road to see the construction of city
No luring rhythm in my ‘walk’ on the Centre
The city made my legs broken and made me a handicapped!

The city has become a flower
A lock has been put on my nose
The city has become a Lord Indra’s Bungalow
A sin has made my existence ash!
I thought the city would embrace me
I thought the city was mine
I thought the city was my family
I thought the city was my soul mate
I was city, the city was I
In the construction of city, I became a dot
The city rejected me
The city that has rejected me gets selected for an award!
The city swallowed my labour juice
Did not leave out even the cane burning as the nature of human opportunism!
- writteb by Dr.Darla VenkateswaraRao
vrdarla@gmail.com
--- Translated by DrD.Murali Manohar
dmmsh@uohyd.ernet.in

Raising… Local voice…?

2009-02-15T01:13:00.000-08:00

--Dr.Darla Venkateswara Rao
It is not to stop blowouts first
Those are temporary
The assets are exported and local place is becoming an ash
Those who were born there are filled with mud in their mouths
There is cheating and jostling in sharing the assets
Compellingly the hearts are burning
Therefore, first, stop those burning hearts!
Rayalaseeme, Telangana, Coastal … Let those regions divide
Hear the loud voices of local inhabitants fighting for existence
Real estates, Industrialists, Bureaucrats…
Whatever may be the name, exploitation is the new migrating theory
Factionism, Cast politics, Aqua culture… all of these is pollution!
All the shabby huts are sacrificed for porcelances
International ring tones
Elevated ‘apartments’ reaching the sky is nothing but out of scam
Every house is decorated with the art and design of WTO!!
Can you identify one local area?
Here are the rigged holes on the trusted land
Exploring the crude oil affects green fields with blasting
Deep affections crushed
Half an acre made out of every pie
Crocodiles have swallowed Aqua lakes
Many many things cannot be shown…
Below poverty line peddamma has scarcity of wood to burn the little dal
How they are enough for burning the dead body
Gas is born right here but cannot be converted in to energy
In body, house, eyes, in all so many packages
Coastal land is a labour of World Bank to load and export bundles of currency
Coastal land is now in the form of blowouts vomiting the blood like colour T.V.
Coastal land a deceitful and attractive dear appearance!!
--- Translated by Dr. D.Murali Manohar.
(Litcrit India An International Journal of Literature Art& Culture, Volume V, Numbers 5&6, Spring/ Summer 2007 pp: 58)

(నేను తెలుగులో రాసిన రెండు కవితలకు Litcrit India అంతర్జాతీయ సాహిత్య పత్రిక లో ఆంగ్ల అనువాదాలు ప్రచురితమయ్యాయి. ఈ రెండు కవితలను హైదరాబాదు విశ్వ విద్యాలయంలో ఆంగ్ల శాఖలో అధ్యాపకులుగా పనిచేస్తున్న Dr. D.Murali Manoharగారు అనువదించారు. Litcrit India సౌజన్యంతో ఈ కవితలను పునర్ముద్రిస్తున్నాను .)

IS IT AN OFFENSE TO BE BORN HERE?

2009-02-15T01:12:00.001-08:00

Telugu Original: Dr Darla Venkateswara Rao

English rendering: Dr J.Bheemaiah

I feel a shiver down my spine

If any comments on my birth

I don’t know how many theories exist

To show the birth of the universe

But, there exists single premise

It is the women of my caste folk

Who are hereditarily made

To be their mistresses

For the feudalists

I am a sexual object

I am destined

Only to amuse their heart

I am a prey to their sexual thirst;

I have been crushed as Mathangi for centuries

About their birth

The puranas are piously recited

I too feel like dragging pochamma or poleramma[1]

On to the racchabanada[2]

To grill them to declare

To whom I was born, and

Who was born of me through whom.

For one thing I am in doubt:

Except those born of the feet of the gentry

Will not those gods taste the ‘youth’ of others?

Notes:

(1. Poleramma/Pochamma: The village deities worshipped by the dalits

2. Racchabanda: A round platform constructed in the heart of the village

where disputes resolved

Mathangi: A woman from a lower caste is also known as Mathangi, Basvini or Jogini . In the name of the village deity, she is thrown open for marriage with anyone coming forward to take her in marriage. Already married dominant upper castes use her satisfy their sexual thirst. They never treat them as their wives of their own caste. Rather they keep as mistresses. In that way almost all people take advantage of the nature her marriage and sexually exploit her.

‘I’ in the poem personifies as Mathangi. No gender confusion here as you expresses at one of the places.)

Is it an offence to be born here?

2009-02-15T01:10:00.000-08:00

Telugu Original: Dr Darla Venkateswara Rao

English rendering: Dr V.V.B. Rama Rao

If anyone is talking about birth

Down my spine runs a shiver

As to how many theories are extant,

About the birth of the universe, I don't know

But there is just one for my birth here

Hereditarily, those of my very caste

Being wives of god,

I becoming an item of luxury of the land owners,

Titillating and enchanting the proprietors' heart-minds

Becoming prey to their consuming passion

Being crushed and crumpled as a 'matangi'

While all go on reciting myths about their birth

I too, dragging some Poleramma or some Pochamma

To the village court on the stone dais

I feel like making those deities stand testimony

As to who fathered me: who fathered each of my offspring.

I feel like making those deities give testimony

As to who was born to whom.

Even so, it's my doubt:

Except those born of the feet of those great males

Youth of others wouldn't be palatable for those gods?

(Note: Purusha Sookta, a description of Virat Purusha, the Supreme Being has this:

braahmaNOya mukhamaaaseet bahoo rajanya kritah

uuruu tadasya yadvysyah padbhaagyagam shudrO ajayata

The poem questions as to why the youth of matangis, stated as born from the feet of God, alone would be palatable to those gods and landlords. Poleramma and Pochamma are folk deities. )

MADIGA MANIFESTO

2009-02-15T01:07:00.000-08:00

Telugu Original: Dr Darla Venkateswara Rao

English Rendering: Dr J.Bheemaiah

Inflamed wound of history

Reverberating as a Dandora song

A lion’s dream in the enemy camp

A volcano in the layers of the heart

Now it explodes against inter superiority

That is breeding untouchability within the untouchability

For several years from the mountains

I had parleys with the clouds

The blowing typhoons

And the suns

They just kindled us

But never had they understood our chill

I went into the depths of the sea

And witnessed the arrogance of crocodiles

I heard songs of integrity

Sung by a bevy of opportunistic whales

That would swallow its class on a chance

Some excitement they taught in parrot-words

I got bewildered at a mammoth whale

That is swallowing the shrines and their domes

Yet insufficient for it

The forest-mother

There I saw the lions

That accustomed to the power of blood

Mauling the prey in their erect mane

The Indian foxes- beguiled and cunning

Digging their pits

Your rice for me like rice-pudding

And mine for you like a stink of the tanned hides

Pooh- rice of a Madiga to eat!

With compassionate tears

I swept your love and affection

That you vomited

Brother!

It is you who is reluctant to dine with me

Nor you like to coexist with me

Don’t “they” know how to treat

Those who cannot mend their house

The bread-story of the monkey and the cats

Brother!

You are forgetting, aren’t you?

My own brother suspects me

And even he humiliates my individuality

I should wake up before it burns my soul

So, I feel I should protect myself

Seeds of my tree

Gave me a slogan

Allowed me to live my life as mine

For my enjoyment

Made the crop of my tree be available

I speak with discretion

Distinguishing between myopia and hyperopia

India is an ethnological museum

I speak from it

When I was discarded like a centipede

When I myself weaved cobweb around me

When I was getting depressed

Those who filled me with self –confidence

With humane heart

Those who hugged my sore- body in the battle-field

Whoever they may be, I do not forget them

Those who become

As body in my body

As heart in my heart

As man in my man

As life in my life

Whoever they may be

I can never take short view of them

Living my life as mine is not that

I am reverting to the primitive age

Flaps of the generations

Having become Ambedkar

I would flash

The brilliance of the white garments

Having become Babu Jagjeevan Ram

I would compete with power

Having become Jashuva, the great poet

I would sing mellifluous poetry

I would become a wave and rise

Like Yendluri Sudhakar, the modern Jashua

There is a clear way

In my Dandora madiga

And in my heart-response

Notes:

Dandora: A social movement led by Madigas demanding the classification of reservations among SCs.

Babu Jagjeevan Ram: Late deputy prime minister of India. He belonged to Madiga community. He championed the cause of Dalits.

ఇక్కడ పుట్టడమే నేరమా?

2009-02-15T00:52:00.000-08:00

( గతంలో నేను రాసిన ఇక్కడ పుట్టడమే నేరమా? పేరుతో రాసిన కవితను ప్రముఖరచయిత, అనువాదకుడు డా// వి.వి.బి.రామారావు గారు ఆనువదించారు. వీరు సుమారు 40 పుస్తకాలు, వందలాది వ్యాసాలు రాసారు. ఇంగ్లీషు భాషలోకి మన తెలుగు సాహిత్యాన్ని అందిస్తూ విశేషంగా కృషి చేస్తున్నారు. అటువంటి డా// వి.వి.బి.రామారావు గారు నా కవితను అనువదించినందుకు ధన్యవాదాలు తెలుపుతూ ఆ కవితను, దాని మూలాన్ని అందిస్తున్నాను-- ఇదే కవితను హైదరాబాదు సెంట్రల్ యూనివర్సిటి, తులనాత్మక శాఖలో అధ్యాపకుడుగా పనిచేస్తున్న ప్రముఖ అనువాదకుడు, సాహితీవేత్త, డా// జె.భీమయ్య గారు కూడా అనువదించారు. రెండింటికీ పోటీ పెట్టడం కాదు గానీ రెండింటిలో ఏది మూలానికి దగ్గరగా ఉంది? ఒకవేళ మూలం కంటే అందంగా ఉంది? సహజంగా రాసినట్లుంది? వంటి ప్రశ్నలకు మీ అభిప్రాయాలను తెలియజేస్తే సంతోషిస్తాను. అందువల్ల రెండు అనువాదాలను ఇక్కడ అందిస్తున్నాను -డా//దార్ల వెంకటేశ్వరరావు )
Is it an offence to be born here?

Telugu Original: Dr Darla Venkateswara Rao

English rendering: Dr V.V.B. Rama Rao

If anyone is talking about birth

Down my spine runs a shiver

As to how many theories are extant,

About the birth of the universe, I don't know

But there is just one for my birth here

Hereditarily, those of my very caste

Being wives of god,

I becoming an item of luxury of the land owners,

Titillating and enchanting the proprietors' heart-minds

Becoming prey to their consuming passion

Being crushed and crumpled as a 'matangi'

While all go on reciting myths about their birth

I too, dragging some Poleramma or some Pochamma

To the village court on the stone dais

I feel like making those deities stand testimony

As to who fathered me: who fathered each of my offspring.

I feel like making those deities give testimony

As to who was born to whom.

Even so, it's my doubt:

Except those born of the feet of those great males

Youth of others wouldn't be palatable for those gods?

(Note: Purusha Sookta, a description of Virat Purusha, the Supreme Being has this:

braahmaNOya mukhamaaaseet bahoo rajanya kritah

uuruu tadasya yadvysyah padbhaagyagam shudrO ajayata

The poem questions as to why the youth of matangis, stated as born from the feet of God, alone would be palatable to those gods and landlords. Poleramma and Pochamma are folk deities. )

IS IT AN OFFENSE TO BE BORN HERE?

Telugu Original: Dr Darla Venkateswara Rao

English rendering: Dr J.Bheemaiah

I feel a shiver down my spine

If any comments on my birth

I don’t know how many theories exist

To show the birth of the universe

But, there exists single premise

It is the women of my caste folk

Who are hereditarily made

To be their mistresses

For the feudalists

I am a sexual object

I am destined

Only to amuse their heart

I am a prey to their sexual thirst;

I have been crushed as Mathangi for centuries

About their birth

The puranas are piously recited

I too feel like dragging pochamma or poleramma[1]

On to the racchabanada[2]

To grill them to declare

To whom I was born, and

Who was born of me through whom.

For one thing I am in doubt:

Except those born of the feet of the gentry

Will not those gods taste the ‘youth’ of others?

Notes:

(1. Poleramma/Pochamma: The village deities worshipped by the dalits

2. Racchabanda: A round platform constructed in the heart of the village

where disputes resolved

‘I’ in the poem personifies as Mathangi. No gender confusion here as you expresses at one of the places.)

తెలుగు మూలం:

ఇక్కడ పుట్టడమే నేరమా?

పుట్టుక గురించెవరైనా మాట్లాడుతుంటే

నా వెన్నులో వణుకు పుట్టుకొస్తుంది

విశ్వం పుట్టడానికెన్ని సిద్దాంతాలున్నాయో ...

నాకు తెలియదు కానీ...

ఈ ప్రపంచంలో నేను పుట్టడానికిమాత్రమొక్కటే సిద్ధాంతం

వంశపారంపర్యంగా నాకుటుంబంవాళ్ళే 

దేవుడిపెళ్ళాలైపోవడం

భూస్వామ్యానికి భోగవస్తువునై

పెత్తందారీ చిత్తాన్ని రాగరంజితం చేయడం

వాళ్ళ కామదహనానికి బలైపోతూ

తరతరాలుగా మాతంగిగానలిగిపోవడం

అంతా తమపుట్టుక గురించి 

ఏవేవో పురాణాల్ని పవిత్రంగా వినిపిస్తుంటే

నేను కూడా

ఏ పోలేరమ్మనో, ఏ పోచమ్మనో రచ్చబండ మీద కీడ్చుకొచ్చి

నేనెవడికి పుట్టానో

నాకెవడివల్ల ఎవడు పుట్టాడో

ఆదేవతలచేతే చెప్పించాలనిపిస్తుంది

అయినా నాకో అనుమానంగానీ...

మహాపురుషుల పాదాలనుంచి పుట్టినోళ్ళు తప్ప

ఆదేవుళ్ళెవ్వరికీ ఇతరుల యవ్వనాలంతగా రుచించవా...? 

- డా. దార్ల వెంకటేశ్వర రావు.

( ఈ కవిత 29-01-2007 న ఆంధ్ర ప్రభ దినపత్రిక 'సాహితీ గవాక్షం ' లో ప్రచురితమయ్యింది)

తీయని బాధ చేసిన గాయం!

2009-02-12T22:03:00.000-08:00

ఆ జాలి చూపులే
మదిని కల్లోల ప్రాంతంగా ప్రకటిస్తున్నాయి
ఆ మౌనమే
నా కనులలో కనిపించని
కన్నీటిని ప్రవహించేలా చేస్తుంది
ఆ సహనమే
నన్ను పట్టుకొని కుదిపేస్తుంది
ఆ చిలిపి కోపమే
నన్ను చంటిపిల్నాడ్ని చేసిలాలిస్తోది
నిస్సహాయతా? బలహీనతా?
నిర్లక్ష్యమా? గర్వమా?
నీదా ? నాదా ?
ఏమర్థంకాని సుడిగాలిలా వెంటపడే శేషప్రశ్నలు!
ఏమర్థం కావడంలేదు
సమస్యల ఖైదీలో బంధితుడ్నైయ్యాను
దానికి నేనే తాళాలు వేసుకొని
నా స్వేచ్చను నేనే బంధించుకున్నాను
ఎంతో ఎత్తుకెదగాలనుకొనే
ఆనంద విహంగానికున్న రెక్కల్ని విరిచి
ఆవేదన మూల్గులు వింటున్నాను.

రక్షకభటులై పోతున్న చేతులు
మనసురొదపెడుతున్నా కట్తేసుకొని కదలనికాళ్ళు
ఆలోచిందని క్షణంలోనైనా
దయ జలపాతమై వర్షించకమానడంలేదు
దానివల్ల `ఫలం' ఎవరికీ దక్కదని ఎలాగూ తెలుసు
విచిత్రమేమిటో గానీ...
ఆ నీటితో మానస క్షేత్రం మాత్రం దహించుకు పోతోంది!

పుస్తకాలు, పరీక్షలు, అక్షరకుసుమాల జల్లుల్లో తడుస్తూ
కోరికల మృగాలకి జడుస్తూ
చేస్తున్ననా తపస్సు ఫలించాలని ఆకాంక్షిస్తావే
మరి నిజం చెబితే నమ్మవేమి?
అబ్దదం చెప్పి నిన్నో అగాథం లోకి తోయలేను
అగ్ని జ్వాలలకు
నీ అరిటి మొవ్వు మనసుని హారతి చేయలేని నిస్సహాయుడ్ని!
ఈ మనసు విధించిన కర్ఫ్యునుండి నన్ను బ్రతికించవూ!!
(1995- `ఇంకాఉందీ పత్రిక)
-డా.దార్ల వెంకటేశ్వర రావు

ఒక తాత్త్వికలోకంలో..!

2009-02-12T21:51:00.001-08:00

నువ్వు నాకళ్ళల్లోకి చేరి
ఆకాశమంతటా
దృశ్యాదృశ్యాలతో
కాంతి గీతాల్నీ నింపేస్తుంటావు
నీలో లీనమైనప్పుడల్లా
ఉన్నత్తమైన పోటీకి
పోటీగా మారకుండా
ప్రఫంచమే నేనౌతూ
ప్రపంచాన్ని మించిన అస్తిత్వమేదో
కొట్టుమిట్టాడుతుంటుంది!
(ఆదివారం ఆంధ్రభూమి 24 జనవరి 1999)
-డా.దార్ల వెంకటేశ్వర రావు

నీరాగంలో...!

2009-02-12T21:50:00.001-08:00

అలా తడుస్తున్నంత సేపూ
నాలో ఎక్కడనుండి ప్రవహిస్తుందో
తనువంతా కాంతులీనుతున్న ఓ విద్యుల్లత!

ఏకాకిని చేసి భయపెట్టే
నిరాశ నిశీధికి నిలయమైన నా కళ్ళు
తేజోవంతమై మెరిసిపోతున్నాయి
ఒక అణువునై పోయైనా
ఆ స్వరజల్లుల్లో లయాన్వితం కావాలనుకొనే
నా ఇన్నేళ్ళ తఫః ఫలానికో
సుమధుర సుందర సాక్షాత్కారం!
-డా.దార్ల వెంకటేశ్వర రావు
(`మూసీ' ద్వైవార్షిక ప్రత్యేక సంచిక, నవంబరు_డిసెంబరు 1999)

పరివర్తన

2009-02-12T21:49:00.002-08:00

నా నయనేంద్రియాల్లో ]
మిళితమైననిజాల్ని విడదీసి ప్రసరించడానికి భయపడుతుంది చూపు!
నా పెదవులు
నరంలేని నాయకత్వానికెందుకో
వణికిపోతూ వాక్కుల్ని భీమా చేసుకొంటున్నాయి

ఒక మౌనం మాట్లాడి మనసుని దహించేస్తుంటే
మరొక మౌనం ఘనీభవించి
నన్నో అనిశ్చితలోయలోకి తోసేస్తుంటుంది

నా శరీరంలో నాదికాని ప్రాణం చేసే స్వారీకి
ఇంకెంత కాలమిలా అలసి పోవాలి!
ఏసీ రూములోని గడియారపు పెండ్యూలమై
ఉక్కబోసి ఊపిరాడక నలిగిపోతూ
కాలంతో కసరత్తూచేసే కంటే
నాపూరిగుడిసెలోనే
ఎండలోనో, వానలోనో, చలిలోనో
ఎండిపోయి, తడిసిపోయి, వణికిపోయైనా
అలసిన కళ్ళనిప్పుడు
నాకనురెప్పలతో నే కప్పేసుకోవాలనుంది!
-డా.దార్ల వెంకటేశ్వర రావు
(ఆదివారం ఆంధ్రభూమి 16 ఫిబ్రవరి, 1997)

ఆ రాత్రి

2009-02-12T21:49:00.001-08:00

ఆ క్షణంలో ఎందుకలా విలవిల్లాడిపోయాను
ఏ అనుబంధాన్నో నాలో ఫిక్సిడ్ డిపాజిట్ చేసీ
అర్థాంతరంగా లాగేసుకొన్నట్లు
ఆక్షణంలో ఎందుకలా విలవిల్లాడిపోయాను

గదిలోకొస్తే ఏదో కోల్పోయిన వెలితి
నిండిపోతున్న ఒంటరితనం
బరువెక్కి పోతున్న హృదయం
భవిష్యత్తు ముందే తెలియడమెంత నరకం!

బయటికి పోతే
నీతో విహరించిన స్థలాల వెక్కిరింత
ప్రతిదానిలోనూ నువ్వే
నాకు మనశ్శాంతి లేకుండా పోతుంది!
నువ్వెళ్ళి పోయే తారీఖు నుర్ణయమైనప్పుడే
నాలో ప్రవేశించిన ఆందోళన, అసహనం...!
శత్రుముసుగు కప్పడానికెంత ప్రయత్నం
నిన్ను జయించలేకపోతున్నాను

ఉషః కాల తుషార బిందువూ
ఈ సాయంకాల సూర్యకిరణాలు
అలాగే నిలిచిపోవాలనుకున్నా
ఎక్కాల్సిన రైలూ, దిగాల్సిన ప్లాట్ ఫారం
జీవన్మరణ ప్రయాణాల రైలాగదు!

అమావాస్యకు దగ్గరవుతున్న చందమామ
జీవితాన్ని రోజూ భయపెడుతుంది

మమతాను భంధాల్ని పెంచుకోవటం
రాగద్వేషాలు త్రుంచుకోవటంజీవులకే కాదు.
స్థలకాలాలకీ అతీతంకాదేమో!!
-డా.దార్ల వెంకటేశ్వర రావు

అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో పవిత్రప్రేమ

2009-02-12T21:48:00.001-08:00

తొమ్మిది నెలలు నిండక ముందే
ప్రపంచంలోపడిన సంబరంతో
సంకని సంచి తగిలించిన మరుక్షణమే
నా చేతిలో...
పిచ్చుకకు రాబందు రెక్కలొచ్చిన సమాచారం
నమ్మకం నరకబడుతున్నట్లు
నీకు రెక్కలెలా వచ్చాయి
చందమామని వదలి ఉండలేనని
ఒట్టేసుకున్న వెన్నెల
ఏ సూర్య కిరణస్నానంలోనో వెలిసిపోయి
శుక్లపక్షాన్నంతా కృష్ణపక్షానికిచ్చేసిందో
చంద్రునికింక ప్రతిరాత్రీ కాళరాత్రే!
వెన్నెల్ని పున్నమిరాత్రుల్నీ చేసి విహరించటం
పచ్చని బీడుల్లో జల్లులన్నీ తొలకరి చినుకులుగా
మార్చుకొని గంతులేయటం
కాగితాల పడవల్లో కలల్ని సాగనంపటం
నీ అందెల రవళే నా ఓంకారనాదసుప్రభాతాలుగా విన్నక్షణాలు...
ఇక ఇవన్నీ
హృదయ పేటిక చివరి అరలో చాచుకున్న
చిన్ననాటి ఫోటోలయిపోవలసిందేనా?
ఏమని చెప్పనీ పిచ్చి చకోరపక్షికి?
కాగడాలు ఆరిపోకుండా
చమురు తేవటానికే
ఆఘమేఘాలమీద ఆ దేశానికి పోయావని చెప్పనా?
అదేమీ కాదు... అల్లుకొనే లతకీ
ఎన్నాళ్ళకీ పందిరి కాలేకపోయిన
అసమర్థుడిపట్ల అసహనమని చెప్పనా?
కాదు కాదు....
నీకామ మోక్ష ధర్మంఇప్పుడిప్పుడే
`అర్థమవుతుంది
పవిత్రప్రేమను కూడా
అంతర్జాతీయ మార్కెట్
ఏ బలహీనతతోనో లోబరిచేసుకుంది కదూ!
నువ్వు నుదుటి మీద కుంకమ బొట్టుపెట్టుకొనేటప్పుడు
అద్దంలో చూసుకోవద్దు
అధరామృత స్మృతి
విషబిందువై తాకిన తొలగని మచ్చేదో గుర్తొస్తుంది!

మూతబడని ఈ మూగదృశ్యాన్ని
తొలివేదనకే రాలిన మూత్యాల గుసగుసల్ని
ఏనాడైనాఇంటర్ నెట్ నుంచైనా తీసుకొని ధరించే వీలుందా?

పోన్లే...
కనీసం పోయేముందైనా
నీకనుకొలికి కోటి కాంతుల్లో
ఓ కిరణాన్నైనా విదల్చలేకపోయావా
దానితోనేపవిత్ర సైనైడ్ కౌగిలిలో మిగిలిపోయుండేవాడ్ని!!
(ఆదివారం ఆంధ్రజ్యోతి 30 ఏప్రిల్ 2000
-డా.దార్ల వెంకటేశ్వర రావు

`నభూతో నభవిష్యతీ

2009-02-12T21:47:00.001-08:00

పొద్దు నడినెత్తినైనా దాటకుండానే
జీవితంలో సంధ్య మసకలు
దారిపొడవునా
పెదవి దాటని పన్నీటి జల్లుల
ఆలింగన మరకలు !
అలంకరించబడి నట్టింట్లో అమరిన డస్ట్ బిన్
సీటుప్రక్కనే లిప్తకాలం
సింహదరహాసమైయ్యే కుక్కపిల్ల
నన్ను చూసి పగలబడిన నవ్వు!

మోసగించటమో
మోసగింపబడటమో
బతుకు బంగారుబాటకు నిర్వచనమేనా...
నవ్వుతూ నరకాన్నయినాముద్దుపెట్టుకోవడం నయంకదూ!
జీవన చౌరస్తాలోకొచ్చిన కొత్తలో
వెలుగులు విరజిమ్మిన వసంతమింత తొందరగా
భవిష్యమొగ్గల్నీ చిదిమేసి శిశిరమైన చీకటి అవతారం!

రంగుల ప్రపంచం
అద్భుత రూపం
వికృతమై వెక్కిరిస్తూరక్తసిక్తమైన కాన్వాస్!
పరాయి మెచ్చుకోలు తీర్చుకోవటానికే
ఎండమావుల్లో నిస్సత్తువైయ్యేంత వరకూ పరుగు!
కనిపెంచిన ఇన్నేళ్ళ తల్లికి
ఊతమై నిరీక్షిస్తున్న ఆశల కర్రని కాల్చే
పిడుగుపాటి కానుక గర్భశోకం!
(ఆదివారం ఆంధ్రభూమి 18 జూన్ 2000)
-డా.దార్ల వెంకటేశ్వర రావు

ఎక్సరే రిపోర్ట్!

2009-02-12T21:46:00.000-08:00

అద్దం ముందు నిలబడిన నిజం
ఎక్సరే తీసి ఎగతాళి చేస్తుంది నన్ను
రమ్మని ఎన్ని సార్లు రాసినా
ఇంటికెళ్ళి మళ్ళీ తియ్యని మాటలతో
జీవరహిత ముఖం చూపడానికిష్టం లేకనే బిజీ వేషం!
ఉత్తరం రాయటం నేరమే
అబద్దాల్నీ అందంగా పోస్టుచేసి
భ్రమల్ని పెంచుకొనేలా చేసే
ఉత్తరం రాయటం నేరమే!
రోజూ ఉత్తరానికెదురు చూసే చూపులకి
పోస్టుమేన్ కైనా
తానే ఓ ఉత్తరం రాయాలనిపించదూ...!
ఉత్తరం రాయకుండానే
రోజూ ఉత్తరానికెదురు చూసే నాకు
పోస్టుమేన్ నిట్టూర్పులే సజీవ సాక్ష్యం
అయినా అబద్దాల్ని అందంగా పేర్చి
ఫిరంగి నెప్పుడో హఠాత్తుగా పేల్చేయటమెంత నేరం!
నగర వీధుల్లో నేను నాకు నేనే మోసం
శోధనో... పరిశోధనో...? వినయం బానిసత్వమైతే జీవితం మోయలేనంత బరువు
క్యాజుయల్ లైఫ్...
ఆకాశవాణి నా ఆశాగానంలో చైతన్య ప్రబోధమో, యుగళగీతమో
నిరాశను గొంతులోనే కూరుకొంటూ `క్యూ' చెయ్యటం
అద్దం ముందు నిలబడిన నిజం
ఎక్సరే తీసి నన్ను ఎగతాళి చేస్తుంది
గర్భంలో రూపింపక మునపే నన్నెరిగిన దేవుడా...
లోకానికిన్ని నమూనా పాత్రలవసరమా!
విషాదమెంత తియ్యగా మారిపోయింది
ఇక చెలమను మూసేయ్యలేను
పాదరస మట్టం పైకొచ్చేసి గాజునాళం పగిలిపోయినా సరే!!
(ఆంధ్రప్రదేశ్, ఆగస్టు 2001)
- డా.దార్ల వెంకటేశ్వర రావు

మా వూరు నవ్వింది

2009-02-12T21:42:00.000-08:00

తెలంగాణా బాటలోనే కోస్తా మాదిగోళ్ళూను...!

2009-02-12T21:00:00.000-08:00

మీలాగే మేమూ మాకు రావాల్సినయన్నీ మాకియ్యమని
మా సోదరల్తో పోరాడుతున్నోల్లమే నండి
బతుకు తెరువెత్తుక్కొంటూ కడుపులో కాసిన్న గెంజి కోసం వచ్చినోల్లమే నండి
మేమేమీ వోమనుడు లాంటోల్ల కాదులెండి
మీయధికారాన్ని గుంజుకోవడానికో
తెల్లోడోలే పెత్తనం సెలాయించడానికో
రియలెస్టేట్ యేపారం చేత్తూ
మీభూములన్నీలాక్కోడానికో వచ్చినోల్లం అసలే కాదండి
అందర్లా మీరూ మమ్మల్నీ అనుమానంతో సూసినా
అప్పుడప్పుడూ మీరే సెప్పుతుంటార్లే మీ సెత్రుత్వం మాతోకాదని!
మొన్నటిదాకా మనదంతా ఒకటే బాసంటే
అచ్చరాలా నిజమేనుకున్నామండి
మొన్నటి దాకా మిమ్మల్ని మాట్టాడించిప్పుడల్లా
మాకెందుకో నవ్వొచ్చేసేదండీ
ఆయ్ ... నిజ్జంగానండీ
రౌడీలు, దొంగలూ, బఫూన్లతోనే మీ బాసలో మాట్టాడిత్తున్నారని
నిజ్జంగా మాకప్పుడు తెలీదండీ... ఆయ్!
యీమద్దె మమ్మల్నీ అలాగే మాట్లాడిత్తుంటే
మాకూ తెలిసిందండి
మా బాసనేదో అబాసుపేల్జేత్తున్నారని
మా బాసతోనే మమ్మల్ని యేలనజ్జేత్తున్నారని
మా బాసతోనే మమ్మల్ని సంతలో అమ్మేత్తున్నారని !

***
మీకూ మాకూ సేలా యిసయాల్లో పోలికలున్నాయండి
నిజ్జానికి మనద్దిరిదీ 'ఉమ్మడి' తెచ్చిన గొడవేనండి
మనద్దరమిప్పుడు
' జాతీయని' బందంలోనే శిక్కుకుపోయామండి
రాజ్జెమైనా,రాజ్జాంగెమైనా,పెజల గోసినాల గందా
మాకులపెద్దోల్లే నయమేమో
కాత్త కల్లోసారో తాగేసి అటో యిటో తగువు తేల్చేత్తారండీ
యీల్లేంటండీ... మావూల్లో అమ్మోర్లా
అన్నీ సెప్పినా అర్ధం కానట్టు
పెద్ద పెద్ద కల్లేసుకొని మిడిగుడ్డుల్తో సూడ్డమే తప్ప
పెదాల్నిప్పట్లేదేంటండీ?
***
బాసాపెయత్తనం గానో, ఉమ్మడి సెడ్యూలు గానో
గారడీవోల్లు, యేయో విద్దెల్తో మాయల్నే సేత్తున్నారు సుమండీ!
యెవల్లోకో యెప్పుడో యిచ్చిన వరాలే మాకిప్పుడొరకత్తులవుతాయని
మేమెప్పుడూ అనుకోలేదండి
ఆయ్... ఆ కత్తులకోత నిజ్జంగా మాకిప్పుడిప్పుడే తెలుత్తుందండీ
మీకూ మాకూ అన్నేయం జరుతుందని
మాకూ ఇప్పుడిప్పుడే నిజ్జంగా తెలిసొత్తందండి
ఆయ్... యింకా సెప్పాలండీ మాదీ గోదారి జిల్లానే నండీ
గోదారోల్లంతా గోదాల్లా బొజ్జలు పెంచుకున్నోల్లే కాదండోయ్
మమ్మల్నందర్నీ చేరదీసి కిరస్తానీ వోల్లు
సదువూ సంస్కారం నేర్పారంటారే
ఆదలితులనే మమ్మల్నీ పిలుత్తుంటార్లెండి
సెప్పేదేముందండి
చెప్పులు కుట్టుకుంటూ యే రోడ్డు మూల్లోనో తప్ప
సదువుకుని సర్కారు కొలువులోవున్న
మామాదిగోల్లెక్కడున్నారో మాకొక్కడూ కనబడ్డండీ!
***
ఇసాలాంధ్ర లో ఇసాల భావాలెక్కడున్నాయని
మీరెతుకుతున్నట్లే
మాల మాదిగోల్లంతా యెక్కడొక్కటో
యిల్లల్లోనో పెల్లిల్లోనో సివరికి సొశానెంలోనైనా
యెక్కడైనా ఒక్కటై కనిపిత్తారేమోనని యెతుకుతున్నామండి.
మీక్కనిపించినట్టే
మాకూ నేతిబీరకాయలో నెయ్యేదొరుకేత్తందండి!
***
ఈ నేతిబీరకాయల్ని పంచేటోల్లంతా
మా మాల మాదిగల్నిక కలవ నియ్యమనుకుంటున్నారేమో
మా కుటుంబకలహాల్లో తప్ప
మా కష్ట కాలాల్లోమేమూ నూటైదమందిమేనని నిరూపించాల్సిందే!
--డా//దార్ల వెంకటేశ్వరరావు

darla kavitalu.pdf

2006-12-02T22:25:00.000-08:00

darla kavitalu.pdf

ఓ అభిప్రాయం!

2006-11-29T21:26:00.000-08:00

రాధిక గారు ఇలా అన్నారు...

ఇంత పరిణతి గా నేను ఎప్పటికి రాయగలనో? అన్ని కవితలు చాలా బాగున్నాయండి

శ్లోకంలో...!

2006-11-29T03:23:00.000-08:00

కణ్వుడి ఆర్థ్రత నాకిష్టం
కర్ణుడి ఆవేదనతో కలిసిపోవడం నాకిష్టం
కరుణశ్రీ కవిత్వంలో తడిసిపోవడం నాకిష్టం
అన్నింటికంటే నాన్నంటే నాకిష్టం!
ఆరుమానెల గింజలకోసం పదహారు మైళ్ళు వెళ్ళి
అర్థరాత్రి వరకూ తడిసి ముద్దయిన నాన్నంటే నాకిష్టం!
అర్జనుడు అన్నం ముద్ద
కరెక్టుగా తిన్నాడో లేదో నాకు తెలియదు గానీ...
కాళరాత్రుల్లోనూ నాన్న గునపం పోటుకి
పెరుగు గడ్డలా విరిగిన మట్టి బెడ్డల బరువు నాకు తెలుసు!
రేపల్లెలో కృష్ణుడు రజితపానుపు పై
పవళించాడో లేదో తెలియదు గానీ...
నాన్న వరిగింజల్ని జల్లెడ పడుతుంటే
వెన్నెలరాణి నివ్వెరపోయి చూడటం నాకు తెలుసు!
నాన్నను వెలేసిన శ్లోకం
శోకాన్నే మిగిల్చిన శ్లోకం
నాన్న పాదాలపై పడిందిప్పుడు!
నాన్నకిప్పుడు శ్లోకం సొంతం
నాన్నిప్పుడు నాలో ఉన్నాడు!!
-డా. దార్ల వెంకటేశ్వర రావు

ముఝే యాద్ రఖ్ నా ...!

2006-11-28T23:23:00.000-08:00

" పర్ దేశీ పర్ దేశీ జానా నహీ
ముఝే చోడ్ కే ముఝే చోడ్ కే...
పర్ దేశీ మేరీ యారా వాదా నిభానా
ముఝే యాద్ రఖ్ నా కహీ భూల్ నజానా..."
ఒక పాట ఎంతమందికి జీవనాధారం
ఒక పాట ఎంతమందికి జీవనోత్సాహం!
అలసిసొలసి పయనించేవారిని అలసట తీర్చేది
ఓ సన్నజీరగొంతు, రెండు చిల్ల పెంకుల్లో దూరి
గొప్ప ఆహ్లాదాన్నిచ్చేది
ప్రతీ సాయంత్రం సంధ్య కిరణాల్ని చూడకపోయినా
పూడ్చ లేని ఏదో వెలితిని తీర్చేది!
సృష్టి విచిత్రమయ్యిందే!
పూవుల్లోని తాజాదనాన్నో
రంగుల్లోని మేళవింపునో
ప్రకృతిలోని కిలకిలరావల్నో
రాబట్టాలనెంత ప్రయత్నించినా
ఎక్కడో తొంగి చూసే కృత్రిమత్వమే!
" పర్ దేశీ పర్ దేశీ జానా నహీ
ముఝే చోడ్ కే ముఝే చోడ్ కే...
పర్ దేశీ మేరీ యారా వాదా నిభానా
ముఝే యాద్ రఖ్ నా కహీ భూల్ నజానా..."
ఆ గొంతులో దూరి అనుకరించినా
కళ్ళున్నవాళ్ళకీ కొత్త ప్రపంచాన్ని చూపే కొత్త పాటయ్యేది!
తొలిసారివిన్నప్పుడు
'పక్కబోగీలోకి పోతే బాగుణ్ణు '
అనుకున్న ఆ సహించలేని చెవులిప్పుడు
ఆ చేతి కర్ర మువ్వల చప్పుడు కోసమైనా వెతుకులాట!
పాడేదొకేపాట " పర్ దేశీ పర్ దేశీ...'
ఒక చరణమయ్యో, పల్లవయ్యో మాత్రమే
పైసాకోసం చాపే చేతిలో
ఇప్పుడెంత పెట్టాలన్నా ఎలాసాధ్యం?
గడ్డి పోచకీ విలువుంటుంది
బతుకునెంత పరవశింపజేసింది
కోల్పోయినప్పుడే పాట విలువ తెలిసింది
ఇప్పుడెల్లే ఆ రైల్లో పాట కోల్పోయిన అనాథలెందరో !!
" పర్ దేశీ పర్ దేశీ జానా నహీ
ముఝే చోడ్ కే ముఝే చోడ్ కే...
పర్ దేశీ మేరీ యారా వాదా నిభానా
ముఝే యాద్ రఖ్ నా కహీ భూల్ నజానా..."
-డా. దార్ల వెంకటేశ్వర రావు
ఈకవిత దట్స్ తెలుగు (20-12- 2005)లో ప్రచురితం
( రైలులో పాటలు పాడు కొంటూ బతుకు కొనసాగించే వాళ్ళను చూసి, జాలితో చిల్లర వేయకపోయినా పర్వాలేదు.కానీ అవమానించని వారందరికీ ఈ కవిత అంకితం)

పిచ్చోడిమీద జాలేస్తుంది!

2006-11-28T04:42:00.000-08:00

పిచ్చోడిమీద జాలేస్తుంది!
పిచ్చోడు తన పర భేదం గుర్తించలేక
అర్ధ్హం పర్ధ్హం లేని అరుపులతో విసిరే రాళ్ళకు
జాలి కాక మరేమేస్తుంది
విశ్వమే నాదంటాడు
తానే దానికధిపతినంటాడు
కులికేది మాత్రం
రాళ్ళూ ముళ్ళూ కుప్ప లేసుకున్న ఇంధ్రభవనంలోనే!
మాటకీ చేతకీ పొంతనుండదు
వ్యక్తావ్యక్త ప్రేలాపనకర్ధమేవిటో
తనకేంకావాలో తనకే తెలియక
నిరంతరం తానొకసుడిగుండమవుతుంటాడు
పిచ్చోడిమీద జాలేస్తుంది!

మురికినీళ్ళొద్దని మంచినీళ్ళిచ్చినా
అన్నిరుచులతో సన్నబియ్యమన్నం పెట్టినా
విషమంటూ విసిరికొడతాడు
మళ్ళీ తనే పట్టెడన్నం పెట్టమనరుస్తుంటాడు
పిచ్చోడిమీద జాలేస్తుంది!

అతడిదే సౌందర్య లోకమో అంతుపట్టదెవ్వరికీ
నిత్యం అమావస్యలోనే పున్నమినీ
పున్నమిలోనే అమావా స్యనీ వెతుక్కొస్తాడు
కళా తాత్త్వికుణ్ణి కారణం లేకుండానే కరుస్తుంటాడు
పిచ్చోడిమీద జాలేస్తుంది!

నడవడమేచేతకానివాడు
పరుగుపట్టేవాళ్ళతో పొటీపడుతూ
అడ్డుపడుతుంటాడాపాదచార్లందరికీ
తనస్థి తిని తానే అర్ధం చసుకోలేక
"రోడ్డు"నే ధ్వంసం చేయాలనుకుంటాడు
ఇసుకరేణువుల్నైనా పెళ్ళగించలేక బోర్లా పడుతుంటాడు
పిచ్చోడిమీద జాలేస్తుంది!

అవసరార్ధం పవిత్రాపవిత్ర భేదాల్ని విస్మరించి
తల్లినీ, చెల్లినీ, భార్యనీ వేధిస్తుంటాడు
ఎప్పుడేమవుతుందోనని
ముదురుతున్న మధాన్ని మానపలేక
వాళ్ళూ పిచ్చోళ్ళు కాలేక
వాడ్ని గుళ్ళోకీ, ఊళ్ళోకీ రాకుండా తరిమేస్తారు
పిచ్చోడిమీద జాలేస్తుంది!

నిజమే... నీ చేష్టలన్నీ చూస్తుంటేనే కదా
ప్రవర్తనకీ, ప్రవర్తనకీ మధ్య
నువ్వొక విభజన రేఖవనిపిస్తుంది
నిన్ను చూసినప్పుడే నాకు జ్ఞానో దయమయ్యింది
నిన్ను చూసినప్పుడే నేను ఎలా ఉండాలో తెలిసింది
నాకిప్పుడేంటో గానీ..
పిచ్చోడి మీద ప్రేమ పుడుతోంది? !
02-11-2004
-డా.దార్ల వెంకటేశ్వర రావు
( కొన్నాళ్ళు గా వెంట పడి వేధిస్తున్న ఓ 'ప్రియ ' మిత్రుడి కోసం ప్రేమతో...)

స్థానిక గొంతులే...?

2006-11-25T03:25:00.000-08:00

ఆర్పవలసింది ముందు బ్లో అవుట్స్ నికాదు
అవన్నీ తాత్కాలికమే
తరలిపోతున్న సంపద కాలిబూడిదవుతున్న ప్రాంతం
ఆమట్టిలో పుట్టినోళ్ళలో మట్టి
దోబూచులాటల్లో మోసం
తప్పనిసరై రగులుతున్న గుండెమంటలు
ఈ మంటలార్పండి ముందు
రాయలసీమ...తెలంగాణ...కోనసీమ...ప్రాతాలుగా విడిపోతేనేమి]
అస్తిత్వ పోరాట ధ్వనుల్లో స్థానిక గొంతుల్ని వినండి
రియల్ ఎస్టేట్స్... ఇండస్ట్రియలిస్ట్స్...బ్యూరోక్రాట్స్...
పేర్లేవైతేనేమి దోపిడీల నయావలసవాదమే!
ఫ్యాక్షనిజం, క్యాస్ట్ పాలిటిక్స్, ఆక్వాకల్ట్చర్...అంతా పొల్యూషనే!
పూరిగుడిసలన్నీ తవ్వోడలకే బలి!
అంతర్జాతీయ రింగ్ టోన్
ఆకాశ హార్మ్యాల్లో "గూడు " పుఠానీలు
ప్రతీ ప్రాంతమిప్పుడు WTO ముగ్గులతో కళకళలే!
ఒక్క ప్రాంతమైనా చూడగలరా?
ఇవిగో నమ్ముకున్న నేలతల్లికి పెట్టిన రంద్రాలు
చమురన్వేషణలో పచ్చదనాల్లోని విధ్వంసాలు!
కుప్పకూలిన చెట్టంత అనుబంధాలు
పైసా పైసా కూడబెట్టుకున్న అరెకరం కొండచిలువలు మింగేసిన రొయ్యల చెరువు
చూపలేనివి ఇంకా ఎన్నేన్నో!
పేదరాసి పెద్దమ్మ పరిగ గింజల్ని కలబెట్టుకోవటానికే కరువైన కట్టెలు
శవాన్ని తగలబెట్టటానికి ఎలావస్తాయ్

గ్యాసిక్కడెపుడుతున్నా దాన్ని ఇందనంగా మార్చుకోలేని అశక్తత!
ఒంట్లో, ఇంట్లో,కంట్లో అన్నింట్లో ఏవేవో ప్రలోభాలు!
కోనసీమిప్పుడు డబ్బుకట్టల్ని ప్రపంచబ్యాంకుకి మోసే రోజువారీ కూలీ!
కోనసీమిప్పుడు బ్లో అవుట్స్ రూపంలో రక్తం కక్కుతున్న కలర్ టి.వి.
కోనసీమిప్పుడు ఓ దారుణ ప్రియదర్శనం!

-డా.దార్ల వెంకటేశ్వర రావు

( ఈ కవితను సెంట్రల్ యూనివర్సిటి లో సెంటర్ ఫర్ కంపేరటివ్ లిటరేచర్ లో లెక్చరర్ గా పనిచేస్తున్న డా.భీమయ్య గారు ఇంగ్లిష్ లోకి అనువాదం చేశారు. దాన్ని ఈ బ్లాగు లోనే చూడవచ్చు)

2006-11-25T03:00:00.000-08:00

Coastal Voices! (Poem)

మాదిగ మానిఫెస్టో

2006-11-24T21:15:00.000-08:00

కందిన చరిత్ర గాయం
దండోరా గేయమై మ్రోగుతోంది
శత్రు శిభిరంలో సింహ స్వప్నమవుతోంది
అంటరానితనం లో అంటరానితనం పెంచే
ఇంటర్ సుపీరియారిటీని భరించ లేక
అంతరాంతరాల్లోని అగ్నిపర్వతం పగిలిందిప్పుడే!
ఎన్నాళ్ళనుండో పర్వతాలెక్కి
వీచే తుఫాన్లతోనూ...
ఎర్రని సూర్యుళ్ళతోను...
ఎన్నెన్ని చర్చలు జరిపానో...!
మండిచటమే తప్ప
మా చలిని గుర్తించని సూర్యుళ్ళు !
సముద్ర లోతుల్లోకెళ్ళాను
మొసళ్ళ విజృంభణల్ని చూశాను
చిలుకపలుకుల్తో
ఉరుకులూ పరుగులూ నేర్పుతున్నట్లే నేర్పుతూ
అందితే స్వజాతినే తినేస్తున్న
అవకాశవాద కొరమేనుల సమూహం పాడిన
సమైక్యతాగీతాలనూ విన్నాను
గుడినీ గోపురాన్నీ
మింగుతున్నప్పటికీ చాలదంటున్న
బకాసుర తిమంగలాల్ని చూసి భయంతో ఉలిక్కిపడ్డాను.
అడవితల్లి కదా అక్కడిపోయి చూస్తే
అధికార రక్తం మరిగిన సింహాలు
జూలుమెలేసి చిత్రవధ చేస్తున్నాయ్
జిత్తులుచేసి ,కుట్రలు పన్నే గుంటనక్కలు
గోతులు తవ్వుతూనే ఉన్నాయ్!
అన్నా...
నాకు నీ అన్నం పరమాన్నమయ్యింది గాని
నా కూడు చూసేసరికి మాత్రం
ఊరపెట్టే తోళ్ళ కంపు కొట్టింది!
"యాక్... మాదిగోడి అన్నం తినాలా..." అంటూ
వాంతులు చేసుకున్న నీ ప్రేమాభిమానాలను
జాలి కన్నీళ్ళతో ఉడ్చేశాను
అన్నా నువ్వే నాతో కలిసి తినలేవు
నువ్వే నాతో కలిసి జీవించలేవు
అన్నా 'కోతి-పిల్లుల రొట్టె కథ ను మరిచి పోతున్నావు కదూ!
ఇక నన్ను నేనుగా కాపాడుకోవాల్సిందేనేమో!
నా సోదరుడే నా వ్యక్తిత్త్వం మీద అవమాన ముద్ర వేస్తున్నాడు
అది నా ఆత్మను దహించకుండానే మేల్కోవాలి
నా చెట్టు కాసిన కాయలు నాకే దక్కేలా
నా బతుకు నా బతుగ్గా బతకాలనేవిత్తనాలే
నాకో నినాదాన్నిచ్చాయ్!
గుండె దండోరాను మ్రోగించమన్నాయ్!!
హ్రస్వదృష్టికీ దూరదృష్టికీ
భేదం తెలుసుకున్న విచక్షణతోనే మాట్లాడుతున్నాను
విభిన్న జాతుల వస్తుప్రదర్శ్నశాల
నా భారతదేశం నుండే మాట్లాడుతున్నాను
నేను చీత్కారాల గొంగళి పురుగునై విసిరేయ బడ్డప్పుడు
నా చుట్టూ నేనే సాలీగూళ్ళు అల్లుకుంటున్నప్పుడు
నాలోకి నేను కుంచించుకుపొతున్నప్పుడు
అభయ హస్తమిచ్చి ఆత్మ విశ్వాసాన్నిచ్చిన వాళ్ళను రణస్థలిలో వ్రణాల్తో నిండిన దేహాన్ని
అమృత హృదయంతో అక్కున చేర్చుకున్నవాళ్ళనూ
వాళ్ళు ఎవరైనా మర్చిపోలేను!
నా శరీరంలో శరీరమై నామనసులో మనసై
నామనిషిలో మనిషై నాప్రాణంలో ప్రాణమైన వాళ్ళని
వాళ్ళు ఎవరైనా చిన్ని రంద్రంనుండే చూడలేను!
నాబతుకులో బతుగ్గా బతకటమంటే..
ప్రాకృతికావస్థ లోకి కూరికి పోవటం కాదు
తరతరాల గోచీపాతల్ని
డాక్టర్ అంబేడ్కర్ నై ధవళ వస్త్ర జిలుగుల్ని మెరిపించటం
బాబూ జగజ్జీవన్ రాం నై అధికారంతో పోటీపడటం
మహాకవి జాషువానై కమ్మని కావ్యాన్నాలపించటం
అభినవ జాషువా ఎండ్లూరి సుధాకర్ లా రసజ్వలిత కెరటమై ఎగిసిపడటం!
నాదండోరా మాదిగోడులో
నాగుండె స్పందనలో ఓ స్పష్టమైన మార్గముంది!
- డాక్టర్ దార్ల వెంకటేశ్వరరావు

నగరపురస్కారం!

2006-11-24T20:58:00.000-08:00

నగరం నన్ను అక్కున చేర్చుకుంటుందనుకున్నాను
పగలనక,రాత్రనక
ఆకలనక,
దప్పికనక
నీరసమనక,నిద్రనక
నగరనిర్మాణంలోనే కలిసిపోయింది నాజీవితం!
తాజ్ మహల్ నిర్మాణంలో కూలీలెవరైనా
పవిత్రప్రేమకు పునాదులయ్యో
వెన్నెల చల్లదనంలో శ్రమను మరిపించే కుడ్యాలయ్యో
మహాకవి కవిత్వమయ్యో నిలవగలిగారు!
నగరనిర్మాణాన్ని మురిపెంతో చూడాలని రోడ్డుమీదకొస్తే
నడివీధి 'నడకాలో నెరజాణత్వపు మెలికలు లేవని
కాళ్ళు విరగదీసి నగరం నన్నో వికలాంగుణ్ణి చేసింది
నగరం ఒక పువ్వయ్యింది
నాముక్కికి తాళం పడ్డది
నగరం ఒక ఫలమయ్యింది నానోరు కట్టివేయబడింది
నగరం ఒక ఇంద్రభవనమయ్యింది - ఓ శాపమేదో నాఅస్తిత్త్వన్ని భస్మం చేసింది!
నగరం నన్ను అక్కున చేర్చుకుంటుందనుకున్నాను
నగరం నా ఇల్లనుకున్నాను
నగరం నాకుటుంబమనుకున్నాను
నగరమే నేను-నేనే నగరమనుకున్నాను
నగరనిర్మాణంలోనే అణువునైపోయాను
నగరం నన్ను తిరస్కరించింది
నన్ను తిరస్కరించిన నగరం పురస్కారానికి ఎంపికయ్యింది.
నగరమిప్పుడు రసాన్ని పీల్చేసి
చొప్పను కాల్చేసే అవకాశవాద మానవ స్వభావం!
- డా.దార్ల వెంకటేశ్వర రావు

(ఈ కవిత 'కవితామాలిక-2005' పుట:144లో ప్రచురితమయ్యిది. దీన్ని డా. మురళీ మనోహర్, సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ ఇంగ్లీష్ లెక్షరర్ అనువదించారు. దాన్ని బ్లాగు లోనే చూడవచ్చు!) నగర పురస్కారం! కవిత pdf file. ని కూడా అందుబాటులో ఉంచుతున్నాను.

నాన్న స్పర్శ

2006-11-21T02:11:00.000-08:00

వలస పక్షికిప్పుడేదో విరిగిన చప్పుడు
చెట్టునిండా పండ్లు కొమ్మల్నీ, రెమ్మల్నీ అలముకున్న ఏకాకులు
పండిన వెలితి ఎంత తీయని బంధం నోట్లో ఊరుతున్న కాకరకాయ రసం
పొద్దున్నే భుజాన్నెక్కుతున్న సూర్యుడు రైలు దిగినప్పుడు వెన్నెలవుతాడు
పాదలేపనాలు, అగ్నిహోత్రాలు మంత్ర మహిమలు
యంత్రభూతాలు, హిమాలయాలు, స్వర్గనరకాలు
ఏకదాటిగా కురిపించిన రసం ఉక్కిరి బిక్కిరై చందమామ కౌగిళ్ళలో రసాభాసం!
తట్టుకోలేకపోతున్నాను కాసేపు మట్టివాసనల్నీ, పైరుగాలినీ పీల్చాలి
ఆవిగో నీటికయ్యల్లో ఎగిరిపడే చేదిపరిగలు
నాన్న విసిరిన పువ్వుల్లాంటి వలలో తెచ్చే నీటిదండలు
ఆకాశమంత ఎత్తునుండే నాన్న అందించే ముంజికాయలు
పొలాల్లో పలకరిస్తున్న కందికాయలు..
" నమో వేంకటేశా… నమోతిరుమలేశా…"
టూరింగు టాకీసులో సినిమా మొదలవుతుంది
నాన్న భుజమ్మీద చంటిపిల్లాడినైపోవాలి
కానీ..అదిగో నాన్న వంట్లో మూలుగులన్నీ పీల్చేసి
చిన్నన్నయ్య జీవితాన్నంతా తాగేసి
కుమ్మనరాజు కొబ్బరితో ట దారికడ్డంగా రక్తం తాగే రాక్షసిలా…
--డా.దార్ల వెంకటేశ్వరరవు

( ఈకవిత సృజనలోకం-వరంగల్ వారు ప్రచురించిన "నాయిన-2006" కవితాసంకలనంలో, వార్త –ఆదివారం లోనూ ప్రచురితమైనది)